:: INFÓRMATE dende a Galiza ::

Por un urbanismo solidario

Archivado en Información (Kit do cidadán crítico) • Fecha: 01-03-2007 10:12

J. Manuel Sánchez Gordillo (CUT-BAI)

Nesta hora en que o ruído dos escándalos soan por todas partes coa corrupción xa case estrutural como fondo creo que é a hora de reivindicar para que se poña en marcha o urbanismo solidario.

Para profundar nas causas da corrupción urbanística galopante que nos rodea e afoga por todas partes non sería malo recordar unha verdade elemental que nestes momentos esquecemos con gran facilidade: cal é que é actual sistema económico e de desenvolvemento que xera o capitalismo: sitúa no altar supremo e como valor indiscutible o gañar o máximo de diñeiro no mínimo de tempo e, sexa como sexa, e á conta do que for.

Cando o Deus e o valor supremo é o gañar diñeiro xa non importa como se obteña, xa sexa mediante o tráfico de drogas, ou tráfico de armas, a guerra, a especulación do chan ou a pura e dura destrución sistemática da natureza.

Polo tanto haberá que sacar unha consecuencia elemental: o sistema capitalista, en si mesmo, é unha gran fábrica de corrupción posto que o seu mandamento primeiro é o beneficio privado sen límites e a calquera medio.

Polo tanto, a ninguén lle debería sorprender que no Estado Español suceda o que está sucedendo: que as grandes construtoras coa axuda ou a acción directa do capital financeiro está pondo en marcha unha corrupción escandalosa cunha necesidade elemental do ser humano como é contar co chan onde poder edificar a súa propia vivenda.

Creo que habería que subverter radicalmente esta filosofía da actual orde establecida que no seu afán por gañar diñeiro entra de cheo no terreo das necesidades humanas máis elementais e convérteas en negocio: a cultura, o chan e a vivenda, a terra para comer ou o medicamento coa que nos temos que curar.

Como hipócritas rañámonos as vestiduras cando oímos os escándalos realmente miserables que se producen en Marbella, a case totalidade da costa, os arredores das grandes cidades, a serra de Madrid, a horta valenciana ou a última aldeíña do último recuncho da nosa sociedade.

Non deberiamos sorprendernos cando a terra para edificar converteuse nunha mercancía que compra e que se vende e que, polo tanto, especúlase canto máis mellor.

As condicións están dadas para a corrupción urbanística, do mesmo xeito que para outras moitas corrupcións que irán saíndo á luz na medida que aos caza-plusvalía millonaria interéselles ou cheire a posibilidade.

As grandes construtoras téñeno claro: o negocio consiste en comprar chan rústico a 500 ptas. o metro cadrado, buscar a recualificación dese chan e multiplicar non sei cantas veces por 1.000 o valor dese chan unha vez que o convertemos en urbano ou en urbanizable.

Quen pensan só en gañar diñeiro non se pararán en trabas legais. Basta forzar a lei mediante o suborno duns concellos ao bordo da bancarrota que están desexando atopar un rei Midas que lle permita facer os grandes proxectos que polos seus propios recursos financeiros raquíticos é imposible.

Iso no mellor dos casos. Tamén hai sen vergoñas como un templo, que o diñeiro que lle ofrecen as grandes construtoras non o empregan para obras de interese xeral ou melloras de infraestruturas do seu pobo, senón que ,aproveitando que o Pisuerga pasa por Valladolid, lévano aos seus petos a Andorra ou a Suíza ou compran os grandes caprichos da súa vida.

Pero tamén hai que dicir que todos os plans urbanísticos, modificacións ou PGOU's teñen que ser aprobados polas Comisións Provinciais de urbanismo, que son competencia da Junta de Andalucía, Estremadura ou Cataluña. E dicir tamén que a corrupción excedeu con moito estes entes ás veces metidos a nivel de directores xerais ou conselleiros ata os fígados.

¿Que facer ante esta situación?

Deixar de lamentarnos, de mirar para outro lado ou pór na picota única e exclusivamente aos concellos co que de camiño nos cargamos a pobrísima autonomía local, cousa que me parece un auténtico disparate.

O que se debería facer é:

1.- Unha nova Lei do Chan pola que todo o chan urbanizable deixe de ser unha mercancía e convértase nun dereito, poñamos por caso, do pobo andaluz ou da humanidade.

O chan rústico cando nos PGOU´s pasen a ser urbanizables serán públicos, pagaranse aos antigos propietarios como rústicos, posto que así os cotizaba en facenda e os concellos que dispoñan dese chan barato terán que facilitar ese chan ao mesmo prezo que os compraron para a construción de vivendas.

É dicir, co chan ninguén poderá facer negocio, posto que será un dereito cidadán que veña a cubrir unha necesidade humana básica como é a de dispor dun teito.

Deste xeito, non hai especulación que valla. Os concellos, as comunidades autónomas ou o Estado ou as cooperativas poderán facer vivendas públicas, baratas e dignas e sobre todo ao alcance das persoas concretas que as demandan.

2.-Nova Lei das Facendas locais que permitan aos concellos dispor da forza económica suficiente para non deixarse tentar por ningún especulador ou corruptor, e atender aos servizos crecentes que asumiron a súa competencia absoluta pero sen un duro para levalas a cabo.

Levan moitos anos os concellos solicitando un financiamento equitativo ao Estado do 33, 33, 33 que nos equipare a Europa, e sobre todo, que permita ao poder municipal o máis próximo ao cidadán realizar as súas tarefas con solidariedade, ética e eficacia.

É necesaria unha descentralización con competencias pero tamén con diñeiros para que os concellos poidan cumprir coa súa función, coa necesaria participación cidadá para realizar os proxectos que os distintos pobos e cidades demandan, e demandan con xustiza.

Dúas simples leis son suficientes. Leis audaces, valentes pero imprescindibles para que a ética chegue porque todo o demais non son máis que contos.

Nós, desde Marinaleda, a pesar de non contar con esas dúas leis que hoxe reclamamos máis que nunca, puxemos en marcha un proxecto de urbanismo solidario que vén realizando desde fai xa uns anos e que consistiu:

• O concello mediante compra ou expropiación fíxose cunha gran bolsa de chan.

• Ese chan ofréceselle ao auto construtor totalmente gratuíto.

• O concello mediante un convenio coa Xunta de Andalucía facilítalle ao auto construtor os materiais tamén gratuítos.

• O concello pon os técnicos e o arquitecto municipal ao servizo deste proxecto de auto construción.

• O auto construtor pon o seu traballo desde que comezan ata que terminan as vivendas.

Deste xeito construímos 300 vivendas con 3 habitacións, azotea, cuartos de baño e un patio de 100 metros cadrados… e o auto construtor só ten que pagar o que el mesmo mediante asemblea de veciños decidiu que neste instante é de 2.500 ptas. ao mes.

Isto demostra que é posible que o urbanismo sexa realmente solidario se se pon a vontade política, a ética e os medios que teñamos ao noso alcance ao servizo das persoas e non do beneficio egoísta dun puñado de desaprensivos.

Non é unha utopía. Non é un conto de fadas. É algo que se pode e débese vir comprobar, e que, desde logo, pódese facer.

O que me dá unha rabia infinita é que tendo tantos medios ao noso alcance malgastémolos tan disparatadamente.

E é que a economía debe estar ao servizo do conxunto dos seres humanos e non ao revés.

J. Manuel Sánchez Gordillo (CUT-BAI)

Fonte: Por un urbanismo solidario