Biodiesel: Un moderno cabalo de Troia
Archivado en Ecoloxía • Fecha: 17-01-2007 09:50
Ricardo Luís Mascheroni
Sospeitosamente dun tempo para acó, comunicadores sociais, especialistas, técnicos, universidades, colexios profesionais, políticos, lexisladores, funcionarios, sectores da industria e tamén algúns conspicuos ambientalistas, aparecen en canto espazo existe nos medios de comunicación de masa, sexan estes radiais, televisivos e gráficos, cantando loas e falando marabillas do petróleo verde, que nun tempo máis ou menos próximo substituirá totalmente ao perverso imperio dos combustibles fósiles.
Desa catarata comunicacional, infírese que os sectores do poder económico, financeiro e industrial mundial, atoparon a solución ao causante do cambio climático e anuncian a terminación da tiranía petroleira sobre a Terra. De vez, e como por encantamento, aqueles volvéronse ambientalistas e abrazan as bandeiras dos seus tradicionais inimigos e a frase “desenvolvo sustentable” non se lles cae da boca, coma se fose un chicle que se pode estirar para todos lados.
O artigo fala do caso concreto da Arxentina, pero as súas reflexións e datos son válidos para ter coñecemento do que supón a expansión dos "biocombustibles". A partir de aquí, cada quen que profundice no tema pola súa conta e risco.
Ante o tremendo poder propagandístico unidireccional, que resalta que o biodiesel é o mellor que nos puido ocorrer, un que algo coñece do tema queda como desorientado e alelado, imaxínese o cidadán común, fronte a iso, case que se sae da vaina para reclamar plantas de refinación de biocombustibles ata nas prazas, por non dicir nas escolas e hospitais. ¡¡A nova revolución verde, chegou!!! e salvaranos a todos.
Dicía o meu avó: “Cando a esmola é grande ata o santo desconfía” e canta razón tería en desconfiar destes anuncios fabulosos que prometen unha Arxentina de progreso.
Se hoxe o mundo, supoñamos que tivese capacidade para iso, decidise abandonar a queima de hidrocarburos e pasarse aos biocumbustibles para a obtención de enerxía, necesitaríanse unha cantidade de hectáreas equivalentes a varios planetas, onde plantar os vexetais para o obtención do famoso combustible.
Di o xornalista británico George Monbiot: “Para mover os nosos coches e autobuses (soamente) con biodiesel requiriríanse 25,9 millóns de hectáreas. Existen no Reino Unido 5,7 millóns de hectáreas. Se isto sucedese en toda Europa, as consecuencias sobre o fornezo de alimentos serían desastrosas: pasariamos de ser excedentarios a ser deficitarios netos”. (1)
Segundo o Ing. Miguel Baltanás, (Doutor, INTEC, Investigador Superior (CONICET) e Profesor Titular D.E. (UNL): Para incorporar biodiesel nunha porcentaxe de tan só o 2%, “sería necesario empregar o 50% da produción mundial de aceites vexetais”. (2)
Disto podemos inferir que se a porcentaxe fose do 4% do total, deberiamos usar todos os aceites vexetais que se producen no mundo. ¿Con que faremos as patatas fritas?
Vostede estarase tamén preguntando: ¿Onde imos producir alimentos, se teremos que tapizar de soia ou outros monocultivos ata os canteiros das casas?
Creo que este é un negocio para uns poucos a costa de moitos, máis aló da maquillaxe ao que o queiran someter, e fronte a isto non hai posicións políticas que vallan, sexan estas de dereita, esquerda ou centro, todos por igual, salvo honrosas excepcións están cegados polo brillo do ouro.
¿Acórdase da famosa industria denominada “La Forestal”? que no seu momento foi un boom similar ao da soia e que arrasou con miles de hectáreas do monte e bosque nativo nunha gran franxa do país. Cantaron as súas melodías que como cantos de sirenas levaron ao abismo a miles de arxentinos. Moi poucos se atreveron a denunciar esa matriz de explotación devastadora, entre eles Gastón Gori no seu soado libro “La Forestal”, o que máis aló das homenaxes que cada tanto se lle fan, moi poucos funcionarios parecen ler e menos ter a grandeza de imitar.
Cen anos despois aínda soportamos e o que é peor pagamos as consecuencias dese modelo de destrución. O sistema produtivo que se nos anuncia como a panacea do crecemento nacional é aínda máis agresivo e confirmará con maior crudeza iso de que “las penas son de nosotros, pero las vaquitas son ajenas”, léase a soia.
Como ben se dixo: “comezou a etapa seguinte da colonización e o mundo industrializado apunta aos países do Terceiro Mundo, onde as empresas poden apropiarse de grandes extensións de terra e man de obra barata e despreocuparse dos graves impactos ambientais que carrexa o establecemento de grandes plantacións de monocultivos, das que se refinarán os biocumbustibles, a expensas de bosques e terras aptas para o cultivo de alimentos”. (3)
Nesa sintonía, a Comisión da Unión Europea emitiu en 2001, o comunicado 547, o que suxire o uso de biocombustibles para asegurar a oferta de enerxía, importando biocombustibles daqueles países con vantaxes competitivas na súa produción e non comprometer de xeito considerable a actual superficie agrícola da Comunidade, evitando a suba nos prezos domésticos dos grandes destinatarios para biocombustibles. A fins do ano 2005, declarouse o apoio á produción de biocombustibles nos países en desenvolvemento, co mesmo fin.
Por iso e en razón que: “o costo da materia prima do biodiesel representa máis do 85% do total, os lobbies do biodiesel convenceron aos lexisladores de cada país a dictar leis que eximen de impostos (no caso arxentino o ITC) á produción de biodiesel”. (4)
A través desas reformas lexislativas, produto do “convencemento”, toda a comunidade debe subsidiar o negocio duns poucos, fronte a iso o Ing. Baltanás, pregunta: “¿En nome de que intereses deberiamos subsidialo? ¿Transportamos en lugar de alimentar á humanidade?”. (5)
Nesta Provincia Invencible de Santa Fe, a súa lexislatura “convencida e máis papista que o papa” sancionou unha lei que vai máis aló das vantaxes outorgadas pola Nación e ampliou os beneficios aos “inversores” por anos.
Entre eles, mencionamos: a exención ou diferimento de tributos provinciais como ingresos brutos, imposto de selos, inmobiliario e patente única de vehículos, durante 15 anos para as empresas que se radiquen na provincia e desenvolvan esta actividade.
Polo artigo 8, autorízase ao Executivo a entregar ás empresas, en comodato sen cargo ou a prezo promocional, bens do dominio público ou privado do Estado provincial, construír infraestructura básica para acondicionamento de áreas e a asinar convenios con entidades financeiras para conceder créditos con taxas de interese en condicións preferenciais. Todo isto pagámolo nós.
O artigo 11 da norma crea un cargo de 0,20 pesos axustables conforme á variación do prezo da tarifa eléctrica da Empresa Provincial da Enerxía (EPE), por usuario do sistema eléctrico provincial, para a promoción e o financiamento destes proxectos.
Que tal, aínda por riba pariu a avóa
Xusto é dicir que: Aínda que o proxecto foi aprobado en Deputados co voto de todo o arco político -xusticialismo, socialismo, cavallerismo e un grupo de radicais-, o radical Santiago Mascheroni foi o máis duro ao opoñerse en forma total ás distintas sancións e cargou contra distintos aspectos da norma. (6)
Se estas iniciativas son tan bo negocio para o país, ¿por que nos temos que facernos cargo de pagar a conta do banquete que comen outros?
Mentiras que matan
Non teño dúbidas que en relación ao tema escoitaría consignas tentadoras e atraíntes como: “o biodiesel beneficiará aos nosos productores e as economías rexionais”; “mitigará os efectos do cambio climático”; “mellorará as condicións do ambiente”; ou: “coa utilización de biocombustibles estaríase contribuíndo a un desenvolvemento sustentable do ambiente, a diminuír gradualmente a dependencia dos combustibles fósiles e a mellorar a rendibilidade do sector agropecuario e agroindustrial da provincia, con posibles incidencias no crecemento da economía rexional”( Senadora Socialista Patricia Sandoz). (7)
Se creu esta propaganda interesada, sinto desilusionalo, pero se equivocou de punta a cabo.
Vexamos algunhas destas concluíntes afirmacións:
- Beneficiará aos nosos productores: Sinceramente non sei como, xa que é pouco probable que se venda no país, xa que como di Jorge Kaloustian presidente da empresa Oil Fox (productora de biodiesel), “como no mercado interno a venda deste produto polo prezo da soia veñen en alza, non fai competitivo ao aceite co gasoil, polo tanto as oportunidades están na exportación”. (8)
- Contribúe ao Desenvolvemento sustentable do ambiente: “En gran parte das rexións extrapampeanas, onde avanza a fronteira agrícola pola soización, non só crece a desocupación, e aumentan os demandantes de plans sociais, senón que se produce a contaminación por agroquímicos de vastas rexións, a degradación ambiental e a apropiación de terras e auga, coa consecuente inhibición doutras actividades agropecuarias e a desarticulación dos modos de vida das poboacións rurais”. (9)
- Mitiga o cambio climático: “A combustión de biodiesel produce máis óxidos de nitróxeno, os que na atmosfera producen un efecto invernadoiro 24 veces superior ao de dióxido de carbono”. (10)
“Cando incorporamos toda a cadea de produción de biocombustibles (produción de fertilizante para o cultivo, labores agrícolas, transporte, colleita, almacenamento, etc.), pode ocorrer que a demanda enerxética sexa importante e así gastar máis enerxía que a producida, e/ou emitir maior cantidade de CO2 e NOx á atmosfera. No mediano prazo isto é inviable, e non serían recomendables os biocombustibles”. (11)
Entendo que estas consideracións son máis nada que algunhas das contracaras das moedas do modelo que se anuncia e que ademais da soia, o seu aceite ou o biodiesel que se exporta, lévanse a auga e os nutrientes do noso chan e déixannos a contaminación, a desertificación, a aniquilación de biodiversidade e a perda de saúde e de calidade de vida dos nosos compatriotas. O que se di un negocio redondo.
Non é casual que na recente 12ª Conferencia das Partes do Convenio Marco das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático, reunidas en Nairobi entre o 6 e o 17 de novembro de 2006, distintas organizacións e movementos de agricultores pedisen suspender inmediatamente todos os subsidios e outras formas de apoio desigual á importación e exportación de biocombustibles.
Expresando que “Non hai nada verde nin sustentable no biocombustible. En lugar de destruír as terras e o sustento de comunidades locais e Pobos do Sur mediante outra forma máis de colonialismo, exhortamos aos países do Norte a recoñecer a súa responsabilidade na destrución do sistema climático do planeta, reducir o seu consumo de enerxía ata alcanzar niveis sustentables, pagar a débeda climática que ocasionaron ao non facer o anterior ata o momento e aumentar sustancialmente o investimento en enerxía solar e en enerxía eólica sustentable”. (12)
Fronte a esta produción inxusta e a inacción estatal, é necesario que toda a cidadanía estea atenta e informada en defensa das actuais e futuras xeracións, e así quizais podamos salvarnos do desastre.
Para rematar, ¿acórdase da historia ou lenda do famoso Cabalo de Troia?, e polo cal o tan apreciado agasallo resultou a causa da destrución da cidade. O biodiesel como o Cabalo de Troia poden conducir a igual resultado. Por iso teñamos coidado, que non nos pase o mesmo.
Notas:
1) “Los biocombustibles no resuelven sino que agravan el cambio climático”, en Revista del Sur, N° 168 Nov/Decembro 2006, pag. 20.
2) Baltanás, Miguel A., “Los Biocombustibles en perspectiva”, no “El Paraninfo”, Novembro de 2006, pág. 10, Ou.N.L.
3) Revista del Sur, ob.cit.
4) Baltanás, Miguel A., ob.cit
5) Ibiden
6) Atilio Pravisani / A Capital Nov 20, 2006
7) Diario El Ciudadano
8) Ramos, Eliana, “El campo, visto como fuente de energía•, en Infocampo, semana do 24 ao 30 de Novembro de 2006, pag. 16 Negocios.
9) Domínguez, Diego, Investigador do Instituto Gino Germani da UBA. Bos Aires (Arxentina) en EcoPortal.net
10) Baltanás, Miguel A., ob.cit
11) Reportaxe ao Inx. Andrés Leone, portal Eco2site, Novembro 2006.
12) Biocombustibles en gran escala: bos para o poder, malos para a xente e o clima, Portal do medio Ambiente, World Rainforest Movement, 30/11/2006.
Ricardo Luís Mascheroni é Docente e investigador UNL.
Biodiesel: Un moderno caballo de Troya
Referencias (URL para referencias)
Comentarios
Comentar
Esta obra está baixo unha licencia de Creative Commons.