:: INFÓRMATE dende a Galiza ::

Consumismo de caridade

Archivado en Información (Kit do cidadán crítico) • Fecha: 21-12-2006 11:20

Thibault Llecuyer

O sector da caridade organizada, é dicir, as fundacións privadas e as organizacións humanitarias, experimenta unha considerable expansión. ¿Benvidos ao mellor dos mundos?

“Good Gifts” é o nome dunha ONG inglesa que lanzou en Nadal un catálogo de agasallos benéficos destinados ao terceiro mundo. Entre os presentes a elixir: unha bicicleta para un veterinario (35 libras esterlinas), un novo vestido para unha nai (12 libras), ou se vostede é rico, por qué non, unha granxa modelo en Ruanda (25.000 libras). Con só facer clic, o cliente xeneroso selecciona un agasallo e efectúa a súa compra pagando con tarxeta bancaria.

Se a filantropía innova en internet, tamén o fai entre os millonarios e as estrelas mediáticas. Esténdese entre os círculos de negocios, como a bolsa de París, que desde fai tres anos vén emitindo accións “de obxectivo benéfico”. Nunha conferencia que tivo lugar durante o Foro Económico Mundial de Davos en 2005, a actriz norteamericana Sharon Stone decidiu ofrecer 10.000 dólares ao Presidente de Tanzania para que comprase mosquiteiros para loitar contra a malaria. A actriz de Instinto Básico puxo a primeira pedra para que moitos seguisen o seu exemplo. ¿Con éxito? Sí, se cremos á cadea CBS News que o mesmo día titulaba: “Sharon Stone mobiliza 1 millón de dólares en 5 minutos”. Non, se cremos ao diario suizo Courrier, que revelaba en xaneiro de 2006 que só 140.000 dólares foran aportados polos donantes e que os mosquiteiros ofrecidos perturbaran os programas de axuda local.

¡Que glamorosa é a caridade!

Alain Caillé, sociólogo francés autor do libro “Doazón: interesada e desinteresadamente”, evoca un “regreso do inhibido” para explicar o éxito das prácticas benéficas. Segundo el, as sociedades actuais viron triunfar a ideoloxía utilitaria e a lóxica do interese individual en detrimento da gratuidade e da doazón. Así, os homes non poden contentarse con maximizar o seu pequeno interese egoísta desde unha perspectiva monetaria: o acto desinteresado (en suma, a xenerosidade) vólvese indispensable para a nosa humanidade persoal e é por iso que a benevolencia e a filantropía regresan con máis forza.

Poderiamos obxectar que os benefactores atopan finalmente o seu resultado nos actos de beneficencia. Así, Angelina Jolie, unha das novas donantes humanitarias, non dubidou á hora de declarar que o seu traballo de actriz non a axuda verdadeiramente a durmir tranquila polas noites. “Cando fago algo polos demais é cando sé que a miña vida ten un sentido”.

Se a benevolencia parece ir en contra do interese de enriquecerse, que é un dos motores do sistema capitalista, a filantropía, antes de ser un asunto de ricos e fundacións, encaixa moi ben co liberalismo económico máis afiado. Iso suscita que, en efecto, para loitar contra a pobreza, a caridade voluntaria é suficiente e que a redistribución do Estado e a protección social son superfluas. É por iso que os discípulos do economista Von Hayek non poden facer outra cousa que alegrase de ver como millonarios empresarios á imaxe de Bill Gates e Warren Buffet transfórmanse en novos iconos do humanitarismo.

Insuficiencia estática

A fundación Bill e Melinda Gates, creada no ano 2000 para aportar aos máis desfavorecidos melloras e innovación no campo da saúde e a educación, ten un peso financeiro de 60.000 millóns de dólares, desde que o pasado mes de xuño Warren Buffet, a segunda maior fortuna dos Estados Unidos, decidise doar uns 30.000 millóns (o que representa case tres cuartas partes do seu patrimonio, estimado en 45 millóns). Hoxe en día, a dotación total da fundación excede o PIB acumulado de Camerún, Tanzania, Gabón, Costa de Marfil e a Republica do Congo.

E pouco importa se as escolas financiadas pola fundación están equipadas con ordenadores Microsoft... Moitos se apresurarán a sinalar a insuficiencia do sistema na medida en que a educación e a saúde son dous campos considerados como indicadores de políticas de Estado.

Millonarios, estrelas e bos sentimentos: as cadeas de televisión viron neles un cóctel ganador que lles pode disparar os datos de audiencia. Non sorprende, polo tanto, que os programas de solidariedade multiplíquense en televisión: Aranyag en Hungría, Téléthon en Francia ou en Italia, coma o Telemaratón en España- convertéronse en institucións, aínda que recibiron tamén acusacións de estar a favor da euxenesia por parte de certas organizacións católicas integristas, no caso do Téléthon francés.

Hai máis: os medios que recollen e reparten as obleas destas novas misas do Ben, e particularmente as cadeas privadas, volvéronse, elas tamén, solidarias. En especial en relación ás asociacións, como sinala Bruno David, asesor de comunicación: “Está extremadamente estendido que as cadeas de televisión ofrezan espazos publicitarios ás ONG. Con todo, as ONG atópanse de súpeto a mercé do bo facer do rexidor publicitario ou do director do medio, que é quen vai decidir se apoia a unha asociación máis que a outra”.

E é aí onde reside un dos límites da caridade: o donante é o único que decide, é o que mide a súa esmola cara ao beneficiario, quen sempre está baixo a súa dependencia, e que raramente ten algo que dicir. Con todo, os millóns de donantes anónimos fan actos de resistencia, nunha sociedade que valora a compra impulsiva e a boa conciencia... como un produto de gran consumo.

Fonte: Consumismo de caridad

Café de Babel