:: INFÓRMATE dende a Galiza ::

11 preguntas, 11 respostas sobre Unión Fenosa en Nicaragua

Archivado en Denuncias • Fecha: 14-11-2006 11:26

Moita xente faise preguntas en canto á xestión da empresa Española Unión FENOSA en Nicaragua. Unha empresa que presume de traballar proxectos de “desenvolvemento” nos países onde “inviste” e vende a súa “responsabilidade corporativa” como imaxe envidiable de política empresarial. Aquí facémonos as preguntas e Unión FENOSA dános as contestacións sempre dentro da ética do seu bo facer como empresa.

1- ¿Sabías que Unión FENOSA fíxose coa distribución eléctrica en Nicaragua nun proceso nada transparente, por só 115 millóns de dólares?

A empresa española Unión FENOSA chega a Nicaragua en 1987-88 a realizar unha auditoría á empresa estatal ENEL sobre os seus sistemas informáticos e o tipo de software que ían necesitar para modernizalos. Logo de venderlle e instalarlle novos sistemas, fóronse de Nicaragua con toda a información que necesitaban dos sistemas nicaragüenses. En 1998, a Asemblea Nacional, co voto de todos os deputados “liberais e sandinistas” reformaron a Lei de enerxía favorecendo a privatización da distribución. No ano 2000 fíxose a licitación para a privatización do servizo e só concursou Unión FENOSA, e aínda que por só haber un único concursante, a licitación debeu haberse declarado deserta, Unión FENOSA a gañou. A empresa española creou entón a ficción de que se trataba de dúas empresas, Disnorte e Dissur, para que non aparecese como un monopolio, comprou esas dúas empresas, creadas previamente e con ese propósito por ENEL. Por só 115 millóns de dólares o Estado vendeulle a Unión FENOSA o sector máis rendible da enerxía nacional, toda a rede de enerxía montada no país e todos os activos da rede.

Fonte: Rede en Defensa do consumidor de Nicaragua

2- ¿Sabias que os nicaragüenses padecen cortes de electricidade de 4, 6 e ata 12 horas diarias que afectan ademais ao servizo de auga potable e a outras actividades sociais e económicas do país?

“Cos cortes de electricidade reducimos nun 10% a produción de auga, o que equivale a un déficit de dez millóns de galones ao día (38 millóns de litros)”, afirmou o xerente de operacións da Empresa Nicaragüense de Acueductos e Alcantarillados (ENACAL), Mario Montenegro.

A escaseza obrigará a racionar o subministro do líquido ata por dez horas ao día nalgúns sectores da capital, principalmente nos barrios máis pobres onde existen problemas para garantir o servizo por unha sobrecarga na demanda, dixo o funcionario.

Pese a un calendario de racionamento eléctrico os cortes realízanse de forma sorpresiva, provocando danos en electrodomésticos e perdas de alimentos refrixerados, queixáronse veciños. Aínda que non hai unha disposición oficial para suspender as clases, algúns colexios diúrnos pecharon as súas portas pola falta de auga para o aseo de baños e piso.

O director xeral de Educación Tulio Tablada mencionou que os máis afectados polos apagóns son 37.740 estudantes da quenda nocturna e asegurou que permitirán aos colexios adecuar os horarios para que os alumnos non corran risco de ser asaltados pola escuridade.

A xornada laboral no Estado, recortada en tres horas diarias para aforrar enerxía, tamén é afectada debido a que o racionamento eléctrico realízase sen unha orde como se previu. O ministro do Traballo Virgilio Gurdián recordou que entre as medidas que se estableceron era que “o Estado traballase pola mañá e así concentrar maior cantidade de enerxía pola tarde”. Por iso “temos coñecemento de institucións que non puideron traballar porque na mañá vaise a luz, pero son excepcións, malia iso, o horario estatal continuará de sete da mañá a tres da tarde”, indicou Gurdián.

O racionamento de enerxía que nalgúns sectores é de ata 12 horas diarias comezaba a xerar perdas económicas na pequena industria. A asociación de panificadores denunciou perdas importantes debido a que os hornos funcionan con electricidade e ao momento da interrupción teñen o pan en proceso de horneado e a masa dánase polo prolongado do corte.

En tanto a asociación nicaragüense de productores de leite, estima unha perda total do 40% do produto debido a que os cortes non son programados. "Os danos son terribles" tanto en perdas de produto por falta de refrigeración, como polo pago de horas extras ao persoal que debe traballar ao restablecerse o servizo ao final da tarde, dixo o presidente de Lácteos Santa Martha, de Jinotega (norte) Ulises González.

O Ministerio de Saúde (MINSA) reportou danos nos seus equipos polos cortes inesperados de enerxía, por uns oito millóns de córdobas (453.257 dólares) e temen o xurdimento de epidemias debido á falta de auga en distintas zonas da capital.

Fonte: Axencias AFP, EFE, AP,Prensa Latina, Radio A Primerisima 16 de agosto de 2006

3- Unión FENOSA di que aumentou a cobertura aos usuarios, e polo tanto investiu en cabreado, pasando de ter unha carteira de 400.000 a 600.000 usuarios, ¿é certo isto?

Datos oficiais de CEPAL (Comisión Económica de América Latina) indican que nos últimos 5 anos Nicaragua é o país de C.A. coa taxa de electrificación mais baixa. Datos nacionais da Enquisa de Nivel de Vida sinalan que Nicaragua ten agora o mesmo porcentaxe de usuarios de enerxía que no 2000, o 50%, dado que o crecemento vexetativo da poboación foi maior que o deste servizo. Polo tanto non hai datos de gran crecemento. O paso de 450 mil a 605 mil usuarios explícase por polo menos catro razóns:

A legalización de mais de 90 mil pobladores de asentamentos que antes tiñan consumo ilegal, (parte deste traballo foi motivado polas organizacións de consumidores, para que teñan firmes tamén os seus dereitos).
Os usuarios dos novos repartos ou colonias. Pero os investimentos realizáronas as urbanizadoras e os usuarios e Unión FENOSA as rexistra como propias.
As ampliacións de servizos en zonas rurais próximas nalgúns municipios do Pacífico, no marco de proxectos de electrificación estatal e financiados por fondos de contravalor.
Finalmente unha porcentaxe menor de novos clientes.

Fonte: Rede en Defensa do consumidor de Nicaragua, CEPAL

4- ¿Sabías que os investimentos de Unión FENOSA foron principalmente os medidores de enerxía que posteriormente cóbralles aos usuarios?

Como empresa licitada para a distribución enerxética sérvese de redes eléctricas dos anos 40 e 50, completamente obsoletas e que producen unhas perdidas técnicas de ata o 33 % por mor de escape de enerxía, o que incrementou a factura petrolera do país. O seu único investimento foron 16 millóns de dólares, en equipos de medición, medidores que son cobrados posteriormente a cada un dos usuarios polo que o investimento non é tal.

Segundo o Consello Superior da Contraloría Xeral da República que en agosto do 2006 resolveu declarar a nulidade do contrato de distribución de enerxía outorgado a Unión FENOSA, “Chama poderosamente a atención o sinalado no Informe de Auditoría Operacional de que detectaron conforme as mostras de redes, investimentos que foron reportadas polo concesionario; con todo, ditos investimentos corresponden ás executadas polo Instituto Nicaragüense de Fomento Municipal (Inifom) e Fondos do Tesouro da Comisión Nacional de Enerxía (CNE)”.

Outra anomalía atopada polos contralores, é que do 63 por cento dos investimentos netos reportados, equivalente a 23.8 millóns de dólares, “non se dispón de soporte físicos, e non teñen a documentación que define a propiedade das obras que reportan no Informe de Investimentos”.

Fonte: Informe da Contraloría Xeral da República

5- ¿Sabias que Unión FENOSA incrementou a factura eléctrica en polo menos un 110 % e aplica un innumerable listado de cobros abusivos que violentan a Constitución Política, a Lei de Enerxía e a Lei dos consumidores?

De acordo a datos do Banco Mundial, Unión FENOSA agrégalle un 61% ao costo de xeración. Ha isto hai que agregar un 45% por costos de operación, un 30% polas fugas de enerxía que lles ocasiona non investir nas redes eléctricas obsoletas, un 5% pola comercialización, un 5% polo alumado público cando en moitos barrios nin existe e un 15% de IVA. Ademais están trasladando aos usuarios o prezo dos medidores eléctricos que eles xustifican como parte de investimento, medidores que provocan que o consumo de enerxía suba e suba malia os apagóns (estanse producindo cortes diarios de enerxía de entre catro e doce horas) pois eles mesmos compraron os medidores que quixeron, onde quixeron e que eles mesmos calibran. Así mesmo os cidadáns están pagando o imposto municipal que as empresas deben pagar aos Concellos e que en Managua e outros municipios tamén se trasladou á factura dos usuarios. Como resultado de todos estes factores, o custo da electricidade en Nicaragua é o máis elevado de toda Centroamérica.

Fonte: Banco Mundial e Rede en Defensa do Consumidor de Nicaragua

6-¿Sabias que Unión FENOSA creou para “mellorar o seu servizo” unhas empresas satélite onde mantén aos seus traballadores de forma ilegal sen ningún tipo de contrato nin prestación social?

No ano 2002 a multinacional española creou catro empresas: unha que fai os cortes de luz; outra que facer as reconexións a quen lles cortaron a luz; outra que traballa para facer algún tipo de mantemento e outra que distribúe as facturas polas casas. Os traballadores destas catro empresas non teñen contrato, non teñen prestacións sociais, traballan subcontratados e arreo gañando unha comisión por cada corte ou por cada reconexión o que provoca que algún deles se preste a todo tipo de fraudes.

Fonte: Rede en Defensa do Consumidor de Nicaragua

7- ¿Sabias que en Colombia nunha carta pública, o Sindicato de Traballadores do sector da Electricidade en Colombia (SINTRAELECOL) denunciou as actuacións ilegais de Unión FENOSA, en complicidade coa forza pública?

(...) Unión FENOSA, a través dos seus representantes en Colombia José María Bustillo, Luís da Fonte, Francisco Avendaño, Marcelino González e outros, chegaron ao extremo dos abusos co pobo e a clase traballadora que ten comprado co seu poder económico aos xuíces da República, aos medios de comunicación, falados, escritos e de televisión en todo a área da cidades antes mencionadas, onde están as empresas Electrocosta e Electricaribe, contan co apoio das Forzas Armadas deste país como o Exercito, e a Policía Nacional, os cales con todos os seus equipos (tanquetas, gases lacrimóxenos, armas de longo alcance, escudos antimotíns, etc.) chegan ás zonas de asentamentos de mais de 5.000 habitantes como o Barrio o Pozón, Nelson Mándea, Policarpa Salavarrieta, Olaya Herrera, por citar algúns, lévanlles os postes, as liñas primarias, os transformadores, a través de dispositivos coa forza pública, coma se fose para unha guerra, con ocasión destas accións maltrataron a saúde de nenos, persoas da terceira idade, mulleres embarazadas, pola acción dos gases lacrimóxenos e puxeron preso a todo o que se opoña a estes abusos sen que exista un só pronunciamento das autoridades e organismos gobernamentais en contra de Electrocosta.

Fontes: Carta dirixida á Comisión Internacional Solidariedade Reino Unido e Galega. SINTRAELECOL. Bolívar. Cartagena, Colombia. Febreiro 14 de 2003.

8- ¿Sabias que en Costa Rica a Central Hidráulica “A Xoia”, adxudicada en 2002 a Unión FENOSA deixou sen auga a varias comunidades?

A Central hidráulica (50MW) reutiliza a auga da presa de Cachí para xerar electricidade por medio de canalizacións que teñen que atravesar unha montaña con nacentes de auga que abastecen a 6 comunidades. Foi adxudicada en 2002 a Unión FENOSA, que ten o 65% das accións. Os impactos empézanse a visualizar en decembro de 2003 xusto ao iniciar as obras. Os nacentes que se sitúan xunto á liña de construción van diminuíndo o seu caudal ata secarse e deixan sen auga ás comunidades.

O Comité Cívico de Tucurrique (aglutina aos afectados) apoiado pola Federación Costarricense de Conservación do Medioambiente e algúns deputados, foron esgotando todas as instancias medioambientais e xudiciais. O Comité oponse a un proceso cheo de irregularidades, a un estudo medioambiental mal elaborado e ao trato prepotente que recibiron da empresa.

Froito das denuncias xudiciais, en maio de 2004, Unión FENOSA tivo que suspender as obras e renovalas tres semanas despois coa obrigación de adoptar medidas de mitigación (como instalar acueductos nas comunidades afectadas).

En outubro de 2004 vólvense a deter as obras. Pero esta vez arríncanse de novo o 10 de xaneiro de 2005, tras unha resolución do Xulgado, sen o coñecemento dos afectados.

Fontes: Ortega, Miquel (c). A Débeda Ecolóxica Española. Impactos ecolóxicos e sociais da economía española no estranxeiro. Muñoz Moya Editores Extremeños. Brenes, 2005. [pág.61]

9- ¿Sabias que en Guatemala Unión FENOSA en abuso de posición dominante impón as súas decisións unilaterais en aval cos organismos estatais?

En Guatemala a empresa abusa do seu poder cando ante unha reclamación por facturación excesiva suscita ao usuario que se teñen razón, a reclamación non se lles cobra, pero que se está equivocado, cóbraselles un monto de 16 Quetzales (Ou$ 2 aprox.); a xente entón abstense de reclamar. Por outra banda, os acordos pactados entre as empresas filiais de FENOSA e as comunidades non se respectaron, tal como sucedeu na Parroquia Comunidade Novo Progreso, municipio O Rodeo, no departamento de San Marcos.

Fonte: Violacións de Unión FENOSA en Centroamérica e Colombia. Tribunal Permanente dos Pobos Maio de 2006. Viena, Austria. Outubro de 2006

10- ¿Sabias que na República Dominicana, Unión FENOSA recibiu do goberno a cantidade de 384 millóns de euros pola súa saída parcial do sistema eléctrico dominicano?

FENOSA acordou co goberno dominicano a transferencia á Corporación Dominicana de Empresas Eléctricas (CDEEE), copropietaria de Edenorte e Edesur, o 50% do capital que posúe en ambas empresas.

Ademais do pago da operación, mediante un desembolso en efectivo e en dólares, inclúese “a constitución a favor da filial de Unión FENOSA neste país, Distribuidora Dominicana de Electricidade (Didoel), dun usufructo por 12 anos de activos de distribución que serán arrendar a Edenorte e Edesur, cuxo cobro está garantido por contas de clientes de ambas compañías que cobren permanentemente o 115% dos pagos mensuais”.

¿Por que foi motivado o acordo? Por así convir aos intereses de FENOSA. Argumentou FENOSA o impacto da depreciación monetaria en Dominicana, o incremento nos prezos do petróleo e a repercusión nas tarifas eléctricas. O feito, con todo, é que as filiais de FENOSA, Edenorte e Edesur, estaban en problemas financeiros e operativos. O que fixo o goberno foi entrar ao rescate. Dado o mal servizo proporcionado polas empresas privadas, a intervención do goberno foi propicia.

“En virtude do acordo alcanzado, Unión FENOSA cesa na súa actividade de distribución de enerxía eléctrica na República Dominicana, dado que considera que a persistencia das actuais condicións macroeconómicas e regulatorias do sector enerxético altera de forma decisiva a evolución dos plans do negocio de distribución previstos naquel país. Por contrapartida, Unión FENOSA pasa a ostentar un dereito real cuxo arrendamento permitirá recuperar unha parte importante do investimento realizado en Edenorte e Edesur e mantén a súa actividade de xeración, cunha potencia total instalada de 190 MW no conxunto das plantas de Palamara e A Veiga, cuxa explotación mantense nunha liña de rendabilidade desde o seu inicio”.

Fontes:Europa Press, A Vanguardia, www.the-ecotimes.com, www.elnacional.com. Páxina Web da Fronte de Traballadores da Enerxía de Mexico

11- ¿Sabias que as actitudes e accións levadas a cabo por Unión FENOSA en Nicaragua, Colombia, Panamá e Guatemala, atentan contra o disposto na Declaración Universal dos Dereitos Humanos e algúns pactos subscritos polos estados; nese sentido a Defensoría do Pobo Colombiana na súa resolución 29 de 2004 determinou a violación dos seguintes mandatos?

A Declaración Universal de Dereitos Humanos de 1948, no seu artigo 3 recoñece que “todo individuo ten dereito á vida, á liberdade e á seguridade da súa persoa” e no artigo 25 dispón que “toda persoa ten dereito a un nivel de vida adecuada que lle asegure, así como á súa familia, a saúde e o benestar e en especial a alimentación, o vestido, a vivenda, a asistencia médica e os servizos sociais necesarios (...)”.

O artigo 11 do Pacto Internacional de Dereitos Económicos, Sociais e Culturais consagra “o dereito de toda persoa a un nivel de vida adecuado para si e a súa familia”. Como complemento do anterior, a Convención de Viena de 1993 establece que os dereitos humanos son universais, interdependentes, indivisibles e están relacionados entre si. Polo tanto, os servidores públicos deben tratar os dereitos “en forma global e de xeito xusto e equitativa en pé de igualdade, dándolles a todos o mesmo peso”.

Fonte: Violacións de Unión FENOSA en Centroamérica e Colombia. Tribunal Permanente dos Pobos Maio de 2006. Viena, Austria

Fonte: 11 preguntas, 11 respuestas sobre Unión Fenosa en Nicaragua

Unión Penosa

Publicado por Birnarem
246 lecturas • 0 Comentarios • 0 Referencias