:: INFÓRMATE dende a Galiza ::

A filla dun político inglés asasinado polo IRA e o seu verdugo, explican a súa reconciliación

Archivado en Información (Kit do cidadán crítico) • Fecha: 06-11-2006 12:14

Ela animouse para a súa primeira cita pensando que el tería máis medo ao encontro. Recoñecen que a súa é unha experiencia moi singular, pero se negan a admitir que sexa a única. En calquera caso, é extraordinaria. Jo Berry é filla de sir Anthony Berry, membro do Parlamento británico que foi asasinado xunto a outras catro persoas en 1984, durante o congreso que celebraba o Partido Conservador de Margaret Thatcher no Gran Hotel de Brighton. Pat Magee é membro da célula do IRA que colocou a bomba. Ambos manteñen un contacto regular desde fai seis anos, pouco despois de que Magee, que cumpría cadea perpetua polo atentado, fose excarcerado tralos acordos de paz no Ulster.

A iniciativa foi de Jo Berry, unha moza lectora de Gandhi a quen o impacto do asasinato do seu pai situou nunha encrucillada cando tiña 27 anos. "Pensei que tiña dúas opcións. Seguir a da non violencia, que me saía do corazón, ou a outra máis normal. Optei sen dubidar pola primeira", explica Berry. Pero antes de chegar á experiencia do seu recoñecemento mutuo -hoxe relatarana en San Sebastián, como prato forte das quintas Xornadas de Non Violencia Activa que organiza a asociación vasca Bidea Helburu, defensora da non violencia e o diálogo para a solución de conflitos-, Berry percorreu un longo camiño que lle levou a crear a organización “Construíndo Pontes de Paz” para tratar de estender proxectos de paz en distintas zonas do mundo en conflito.

"Quería atopar un punto positivo na traxedia que me ocorreu", rememora Berry. Por iso, un ano despois do asasinato do seu pai, foi a Irlanda do Norte a "escoitar historias" de xentes da comunidade republicana. Por exemplo, o que significa ter o Exército británico nas rúas, ou experiencias nas prisións. "Empecei a comprender por que se matou ao meu pai, e atopei que en Irlanda do Norte a xente tiña moito desexo de oír a miña historia, e en Inglaterra non tiñan interese", explica.

O encontro con Pat Magee non foi casual, senón traballado con insistencia desde persoas próximas a ambos. Jo Berry recorda que, de todos os xeitos, produciuse cando "xa estaba curado algo" da súa dor e tiña a impresión de que "podía sacar algo" de si. Por parte de Magee existía a preocupación de que puidesen enfrontarse, pero os seus temores disipáronse cando lle aseguraron que Berry só quería falar con el e coñecer os seus motivos. "Aínda que agora non son membro do movemento republicano, considérome republicano, e o que me atope con Jo e outras vítimas é unha contribución ao proceso de paz (de Irlanda), no que fai falta unha reconciliación", sinala.

¿E como foi o primeiro encontro? Berry describe con detalle o estado de ánimo "terrible" con que cruzou no ferry para ir a Irlanda. E recorda que se consolou pensando: "Pat terá máis medo que eu de atoparnos". A cita durou tres horas. "A primeira hora e media Pat tiña posto o seu chapeu político, que eu coñecía ben", relata Berry. Logo de transcorrido ese tempo de conversación, Pat Magee confesou á súa interlocutora: "Non sei que dicir. Nunca estiven diante de alguén coa dignidade que ti tes. Estou disposto a oír a túa dor e a túa indignación".

"Foi un momento impresionante, porque estabamos empezando outra viaxe. Eramos dous seres humanos vulnerables compartindo as nosas experiencias. Conteille moitas cousas do meu pai, que era un ser humano moi disposto a falar, cousa que era para min moi importante". ¿E cal foi a utilidade desta experiencia? Berry explícao así: "Hoxe decátome de que, se me tocara vivir na pel de Pat, podería haber tido a súa propia experiencia. Pero só me decatei diso ao escoitarlle e ao sentir empatía, un sentimento que tamén experimentei ao falar con ex militantes republicanos e constatar o mito que leva dentro o definir a alguén como inimigo".

Pat, pola súa banda, explica que o primeiro paso que hai que dar para entenderse é "recoñecer". E valora, neste sentido, a importancia do testemuño de Berry cando esta afirma que "chegou a darse conta de que, se estivese na mesma pel e coa mesma vida que outro, probablemente tomase as mesmas opcións". Magee cre que é crave "respectar a integridade e a posición do outro", porque non hai branco e negro nos conflitos.

Neste punto Jo Berry intervén para precisar a Magee: "Hai que respectar a actitude do outro, pero non aceptar a violencia. Eu falei con moitos homes que mataron e coinciden en que o fixeron porque se sentiron non escoitados. Eu intentaba crear máis recursos, máis capacidade de escoitar. Creo que a violencia nunca dá resultados, que é moi fácil que unha vítima sexa un victimario, e así o círculo ponse a rodar. Apaixóname coñecer as raíces do terrorismo e da guerra. Así é como sento curación dentro de min".

Con todo, Pat Magee non abomina da loita armada, ata diante dunha vítima dela. E tampouco admite a contradición que supón isto co feito de recoñecer o mal que causou, algo que si acepta. "Cando estás cara a cara con alguén a quen danaches, ábrese unha nova dimensión, e un dáse conta da perda que causou e de que tamén perdeu unha parte de si mesmo e da súa humanidade", asegura. Pero, á vez, insiste en que cre que en circunstancias extremas a loita armada "está xustificada". "Ninguén no seu san xuízo elixiría a violencia como primeira opción".

¿Quizais por iso non falan de perdón no seu discurso habitual? Jo Berry asegura que trata de evitar o uso desta palabra polas súas "connotacións cristiás". "Afástome diso. Quero falar de experiencias humanas e non de experiencias cristiás", precisa.

Pola súa banda, Magee explícao así: "Nunca pedín perdón polas miñas accións. O que pido é que se comprendan, pero non por min. Se entendemos o que provocou eses 30 anos de violencia (en Irlanda do Norte), quizais poidan xurdir outras opcións. dixen séntoo, pero non é pedir perdón. Nunca lle diría a Jo perdóame, porque decátome de que non podo desfacer o mal causado. Iso si, son consciente de que a miña humanidade descendeu por destruír unha vida humana".

Genoveva Gastaminza (El País)

Fonte: La reconciliación entre la hija de un diputado 'tory' y el militante del IRA que le asesinó