A violencia que o estado de Oaxaca viviu o pasado 27 de outubro é o punto culminante dunha grave crise en materia de dereitos humanos. Unha crise que se agravou coa chegada de Ulises Ruiz ao goberno do estado fai máis dun ano, pero que lle precede.
O exercicio da autoridade gobernamental na entidade caracterízase polas súas prácticas arcaicas, verticais e autoritarias. Desde fai máis de 20 anos Amnistía Internacional mostrou en sucesivos informes o deterioro profundo no que se atopan os dereitos humanos na entidade. No seu informe México: baixo a sombra da impunidade, publicado en marzo de 1999, informa como a violación ás garantías fundamentais agravouse en México, particularmente nos estados de Oaxaca, Chiapas e Guerreiro, onde se presentaron casos de tortura, execucións extraxudiciais e desaparicións políticas. A situación era tan delicada que a Federación Internacional de Dereitos Humanos, a mesma Amnistía Internacional, a Organización de Estados Americanos e a Organización das Nacións Unidas enviaron delegacións ao país para investigar os agravios cometidos.
Graves violacións aos dereitos humanos perpetráronse na entidade durante o goberno de Diódoro Carrasco (1992-1998), entón militante do Partido Revolucionario Institucional, hoxe deputado do gobernante Partido Acción Nacional e un dos personaxes interesados en capitalizar no seu favor a crise actual. Estas transgresións foron particularmente alarmantes na rexión dos Loxicha, onde, con pretexto de combater á guerrilla, indíxenas foron detidos arbitrariamente, torturados e obrigados a asinar en branco confesións de delitos que non cometeron. Simultaneamente, na rexión apareceron grupos paramilitares con armas de alto poder, que asasinaron a disidentes sen que os militares e as policías que cohabitaban con eles o impedisen.
Feitos similares vivíronse en Oaxaca durante o goberno de José Murat (1998-2004). Unha vintena de organizacións sociais e indíxenas organizaron en 2003 un xuízo político contra o entón gobernador por violacións aos dereitos humanos. Entre as moitas agresións denunciadas na súa contra atópanse a matanza de Auga Fría, o secuestro e tortura de indíxenas en Tanetze, a violencia contra San Pedro Yosotato, San Isidro Vistahermosa e San Isidro Aloapam.
A terrible situación que os dereitos humanos vivían na entidade agravouse aínda máis coa chegada de Ulises Ruiz ao goberno. Desde o seu inicio, suscitáronse severas violacións ás garantías individuais, que chamaron a atención de organismos nacionais e internacionais. Nuns cantos meses o mandatario recibiu recomendacións e observacións da Comisión Interamericana de Dereitos Humanos, o Alto Comisionado das Nacións Unidas, o Departamento de Estado de Estados Unidos, Amnistía Internacional, a Sociedade Interamericana de Prensa, a Oficina Ecuménica pola Paz e a Xustiza de Alemania, e a escala local, da Comisión Nacional dos Dereitos Humanos. Soamente en 2005 devandita comisión emitiu tres recomendacións ao goberno do estado de Oaxaca, por violar o dereito á liberdade de expresión e o dereito colectivo da sociedade a recibir información; por violar a seguridade xurídica e retención ilegal, e pola violación aos dereitos de liberdade de expresión e información.
O saldo da violencia no estado durante os primeiros meses do seu mandato foi enorme: encarceramento de dirixentes sociais, desaloxo brutal de protestas cidadás, persecución policial de loitadores populares, detención de negociadores de movementos sociais cando se dirixían a conversacións co goberno, derramamento de sangue en varios municipios, aplicación discrecional da lei a insumisos. Durante os primeiros seis meses da administración de Ulises Ruiz encheu os cárceres de líderes populares.
Os organismos civís denunciaron que o presidente da Comisión Estatal de Dereitos Humanos (CEDH) no estado está identificado plenamente co gobernador, de quen foi asesor xurídico cando este desenvolvía a súa campaña electoral. Co seu nomeamento, o goberno do estado violou unha serie de convenios e tratados internacionais e pasou por alto acordos internos en materia de organismos públicos defensores das garantías fundamentais. A CEDH foi sinalada de ser unha institución decorativa. A súa función quedou subordinada aos intereses do goberno en quenda.
O asasinato de civís opositores a Ulises Ruiz o pasado 27 de outubro a mans de policías sen uniforme, non é máis que o recente eslavón dunha cadea represiva inadmisible. A posible intervención da Policía Federal Preventiva na entidade non pode nin debe soslaiar un feito fundamental: Ulises Ruiz debe abandonar o seu cargo inmediatamente.
Fonte: Oaxaca: crisis de derechos humanos
Máis noticias de Oaxaca:
Asesinado un colaborador de Indymedia en Oaxaca
Ultima información enviada por Brad Will, camarógrafo y corresponsal de indymedia en Oaxaca asesinado por paramilitares el pasado viernes 27 de octubre
Oaxaca en rebeldía
El Centro de Medios Independientes de la ciudad de New York responde a la muerte de Brad Will
Oaxaca: comenzó la represión
Enfrentamientos en la toma militar de Oaxaca por tropas federales
Se retira APPO del Zócalo de Oaxaca
Segue ao día as noticias sobre Oaxaca en:
Plataforma de Solidaridad con Chiapas, Oaxaca y Guatemala de Madrid
La Jornada
Nodo50
Rebelión (México)