As compras de bens e servizos informáticos do Estado roldan os 500 millóns de euros ao ano e o 90% das adquisicións inclúen programas dun único provedor
Os productores de software de sistemas operativos apenas poden concorrer directamente nas licitacións da Administración central española pola sinxela razón de que existen moi poucos concursos públicos para este sector de actividade. Desta forma, Microsoft acapara case o monopolio do servizo informático e faino, ademais, sen concorrer directamente nas licitacións públicas, senón que a súa presenza responde á elección dos distintos provedores de equipos contratados pola Administración.
O procedemento xeral das compras da Administración central de material informático realízase a través de Catálogo de Bens e Servizos. Con este método, a práctica totalidade dos ordenadores e portátiles adquiridos inclúen “de serie” o sistema operativo de Microsoft . É dicir, o primeiro fabricante mundial de software conseguiu gozar de condicións de case monopolio na Administración Pública, pero sen realizar un esforzo comercial específico neste sentido.
Segundo denuncia o “Observatorio de Neutralidad Tecnológica”, a situación actual das compras públicas de software “vulnera os principios de igualdade, non discriminación e libre concorrencia que rexen a contratación pública en España”, tal e como reflicte un documento que onte recibiu o director xeral de Modernización Administrativa, Juan Miguel Márquez, organismo dependente do Ministerio de Administracións Públicas. Devandito informe, subscrito por diferentes asociacións relacionadas co software libre, apunta que “existe dentro da Administración Central do Estado español un mercado, de bens e servizos informáticos, de máis de 500 millóns de euros que practicamente é apartado da licitación pública”, segundo datos extrapolados do Informe Reina. En total, o gasto público en informática e tecnoloxías da información supera os 1.600 millóns.
O Ministerio de Administracións Públicas, que dirixe Jordi Sevilla, comunicou o ano pasado á Oficina do Defensor do Pobo que aplicaría o principio de neutralidade tecnolóxica na contratación de servizos informáticos. Para verificar o cumprimento deste compromiso, o ministerio constituíu o “Observatorio de Neutralidad Tecnológica” co mandato de recoller denuncias relativas a estas presuntas deficiencias. En concreto, a neutralidade debe excluír a dependencia tecnolóxica e a posibilidade de monopolio sobre o espazo informático da Administración.
Segundo despréndese do primeiro informe do Observatorio, “o 90% as infraestructuras informáticas atópase nunha situación de catividade de facto respecto dunha determinada tecnoloxía, pertencente basicamente a Microsoft”.
O informe que onte chegou a mans do Goberno tamén pon de relevo dúas circunstancias significativas: “Por unha banda, case a totalidade das adquisicións de bens informáticos por parte das Administracións faise á marxe de concurso e, por outro, case a totalidade dos poucos proxectos que se sacan a concurso inclúen no prego de condicións a esixencia explícita ou implícita de usar tecnoloxías de Microsoft”. O informe, ademais, denuncia que “nin unha soa licenza de Microsoft foi obxecto de concurso fronte a outras opcións tecnolóxicas, o que supón unha cifra impresionante que se exclúe do concurso administrativo, da contratación aberta e de verificación de asignación legal do gasto público”.
Fontes do Ministerio de Administracións Públicas indicaron que todas as contratacións axústanse fielmente á lei e entre elas atópanse as do software.
Os autores do primeiro informe do “Observatorio de Neutralidad Tecnológica”, o avogado José María Lancho e o programador Julián Coccia, apuntan que “resulta defectuoso o Servizo de Adquisición Centralizada, que contribuíu a que se reduzan os concursos a menos dunha vintena, non sendo efectivo para garantir a concorrencia o que unha empresa estea incluída no Catálogo de Bens e Servizos da Administración”.
As mesmas fontes precisan que esta situación responde a que “o sistema operativo e as utilidades de Microsoft viñan incorporados nos propios ordenadores que se adquirían, porque o escaso custo de cada licenza fai obviar a necesidade legal de concurso, omitindo que, ao final do ano, o gasto en licenzas dunha soa empresa era importantísimo”.
O Observatorio establece varios obxectivos que o Goberno prevé tomar en consideración na elaboración da futura Lei de Administración Electrónica.
O primeiro puntal da neutralidade tecnolóxica é a ausencia de dependencia nesta materia, posto que podería producirse unha perda de soberanía do Estado democrático sobre o seu infraestructura informática. Tamén se evitará la “obstaculización da introdución e desenvolvemento das novas tecnoloxías no ámbito do libre mercado”. A futura lei, ademais, prevé establecer os requisitos técnicos necesarios para que o software da Administración axústese no posible a estándares e directrices que favorezan a interoperabilidade.
Fontes de Microsoft consultadas pola Gaceta declinaron realizar comentarios sobre os diferentes procedementos de contratación das administracións.
A. Lorenzo / M.A. Uriondo (La Gaceta de los Negocios)
Fonte: La Administración central está cautiva del software de Microsoft