:: INFÓRMATE dende a Galiza ::

A auga en botella, un problema medio ambiental global

Archivado en Ecoloxía • Fecha: 09-10-2006 19:29

Abid Aslam

Os consumidores de todo o mundo gastan colectivamente cada ano máis de 100 mil millóns de dólares en auga en botella na crenza -a miúdo equivocada- de que é moito mellor. O consumo mundial de auga envasada creceu a 155 mil millóns de litros en 2004, 57 por cento máis que en 1999.

'Ata en áreas onde existe auga de pozo segura para beber, a demanda en aumento de auga envasada está producindo lixo innecesario e consumindo grandes cantidades de enerxía', asegura un informe da investigadora Emily Arnold, do Earth Policy Institute (Instituto de Políticas da Terra). Aínda que en moitos lugares do mundo, incluíndo Europa e EEUU, existen regulacións para controlar a súa calidade, a auga en botella pode custar ata 10.000 veces máis. Un galón de auga envasada en EEUU pode chegar a custar ata máis de 10 dólares (ou sexa, 2,64 dólares por litro), máis do dobre que a gasolina.

'Non se cuestiona que a auga potable limpa e barata sexa esencial para a saúde da nosa comunidade global' -afirmou Arnold- 'pero a auga envasada non é a resposta no mundo desenvolvido, nin é a solución aos problemas de 1.100 millóns de persoas que carecen dun abastecemento de auga segura. Ampliando e mellorando o tratamento de augas e o saneamento dos sistemas existentes é máis factible proporcionar fontes seguras e sustentables de auga no longo prazo'.

Os países membros de Nacións Unidas acordaron reducir á metade a proporción de xente que carece de acceso confiable e duradeiro á auga potable segura para o ano 2015. Para alcanzar esta meta, habería que duplicar os 15 mil millóns de dólares destinados cada ano ao abastecemento e saneamento do auga. Mentres que esta cantidade pode parecer enorme, empalidece en comparación aos 100 mil millóns estimados como o gasto anual en auga envasada.

A auga potable chéganos a través dunha infraestructura que gasta enerxía de xeito económico, mentres que a auga envasada se transporta a distancias a miúdo longas a través do territorio nacional, por barco, tren, avión e camións. Isto implica queimar cantidades masivas de combustibles fósiles.

Por exemplo, en 2004 só unha compañía de Helsinki enviou 1,4 millóns de botellas de auga finlandesa embotellada a 4.345 quilómetros, á Arabia Saudita. E aínda que o 94 por cento do auga en botella vendida en EEUU prodúcese nacionalmente, moitos estadounidenses consomen auga importada de ata 9.000 quilómetros, como Fiji, e outros lugares afastados, para satisfacer a demanda do que Arnold chama 'auga envasada elegante e exótica'.

O empaquetado da auga utiliza máis combustibles fósiles. A maioría das botellas de auga fabrícanse con terephthalate de polietileno, un plástico derivado do petróleo cru. 'Soamente a fabricación de botellas para resolver a demanda dos norteamericanos require anualmente máis de 1,5 millóns de barrís de petróleo, tanto como para aprovisionar de combustible a uns 100.000 automóbiles de EEUU durante un ano', anotou Arnold.

Unha vez que se baleirou, a botella debe ser desechada. Segundo o Instituto de Reciclaxe de Envases, o 86 por cento das botellas plásticas de auga usadas en EEUU convértense en lixo ou recheo. A incineración das botellas usadas xera subproductos tóxicos talles como o gas clorado e cinza similar ás que conteñen os metais pesados que xa causan bastantes problemas na saúde humana e animal. As botellas de auga enterradas poden tardar ata 1.000 anos en biodegradarse.

Por todo o mundo, utilízanse cada ano unhas 2,7 millóns de toneladas de plástico para embotellar auga. Das botellas recolectadas para reciclar en 2004, EEUU exportou aproximadamente o 40 por cento a destinos tan afastados como China, requirindo con todo máis combustible fósil.

Mentres tanto, as comunidades onde se orixina a auga arriscan que o fluxo das súas fontes quede seco. Máis de cincuenta aldeas indias queixáronse de escaseza de auga despois que os embotelladores comezasen a extraerlles a auga para a súa venda baixo a etiqueta de Dasani, corporación de Coca Cola. Similares problemas coñecéronse en Texas e na rexión dos Grandes Lagos de Norteamérica, onde os granxeiros, mariñeiros e outros que dependen do auga para o seu sustento están sufrindo coa extracción concentrada do líquido mentres que a súa auga de mesa escasea rapidamente.

Se os norteamericanos teñen o maior consumo de auga en botella per cápita, o crecemento colectivo máis rápido da consumición radica nas poboacións xigantes de México, a India e China. Na súa totalidade, o consumo de auga en botella na India aumentou ao triplo a partir de 1999 ata 2004, mentres que en China o fixo máis do dobre.

Mentres aumentan os beneficios das sociedades privadas que venden máis de 100 mil millóns de dólares por ano en auga envasada de calidade cuestionable, unha regulación libre e máis eficiente dos sistemas municipais permitiría poñer en execución unha distribución de auga potable segura para toda a xente do mundo por unha fracción pequena do prezo.

Actualización de Abid Aslam

As historias do consumidor son un ingrediente importante na dieta dos medios de comunicación. Este artigo alcanzou cobertura en numerosas radioemisoras públicas e apareceu en sitios do ciber espazo. Quizais o que atrapou as imaxinacións foi a nosa afinidade co tema: aparentemente, o corpo humano e a superficie do noso planeta compóñense sobre todo de auga e sen ela, faleceriamos.

En ningún caso, a maioría dos enfoques privilexiou como fonte o papel dos investigadores de Washington -a sé dos “think tank” medioambientales-, centrándose principalmente nos intereses do consumidor (prezo, probas e consecuencias para a saúde humana do auga envasada). Cando decidín escribir sobre o tema quixen emprazar ao Instituto de Políticas Medioambientais (EPI, en inglés), que apenas atopou “bonito” o que fixen, aportando un mínimo de contexto e antecedentes. Con todo, grande parte da atención do lector centrouse tamén nos aspectos ambientais e reguladores.

A información adicional sobre esta cuestión pódese obter do EPI, un anfitrión dos grupos ambientais e do consumidor, e das axencias gobernamentais relevantes: para a auga corrente, a Axencia de Protección do Medio Ambiente de EEUU; e para a auga en botella, a Administración Federal de Alimentos e Drogas (FDA, en inglés).

Merecen moito máis atención os diferentes xeitos en que operan estes reguladores (nos feitos son reguladores, en xeral) e a súa estrutura e financiamento, do mesmo xeito que o resultado dunha protección desigual dos cidadáns.

Numerosas cuestións tocadas no artigo merecen un exame adicional. ¿Habería disposición a mellorar e reciclar as preocupacións da investigación concernente aos recursos que se consomen para librarse das botellas de auga baleiras? Se os sistemas públicos de auga poden entregar un produto máis fiable a máis persoas a un costo máis baixo, ¿cando o informe de EPI dirá, entón, cales son os obstáculos ao investimento requirido en EEUU e nos países pobres? e ¿como os cidadáns de aquí e alá superarían eses obstáculos?

A algúns lectores ou a certos gardiáns de contido dos medios de comunicación, calquera destas preguntas poden parecerlles esotéricas. Entón, de novo, todos bebemos a pócima.

Fontes:

OneWorld.net, February 5, 2006
Title: “Bottled Water: Nectar of the Frauds?”
Author: Abid Aslam

Faculty Evaluator: Liz Close
Student Researchers: Heidi Miller and Sexan Hurley

1) Abid Aslam é un xornalista estadounidense especializado en política internacional e medio ambiente que tamén adoita escarbar informes oficiais que poñen de relevo o lado escuro de EEUU. Outro traballo de investigación de Aslam seleccionado no Proxecto Censurado 2007 é "En Estados Unidos hay más hambre y desamparo". Ademais de oneworld.net escribe noutros medios alternativos e críticos, como AlterNet, Common Dreams, Hartford Web Publishing, AntiWar, CounterCurrents e Third World Network.

*) Proxecto Censurado (Project Censored) é un programa a cargo do profesor de socioloxía Peter Phillips, da Universidade Sonoma State de California, que desde fai 30 anos emite un estudo anual sobre as 25 grandes noticias “top” ocultadas pola gran prensa de EEUU. Estas “25 historias top” sobre grandes temas subtraídos do debate xornalístico ofrecen unha radiografía actualizada da sociedade estadounidense e a política exterior de EEUU, cuxo coñecemento permite comprender mellor os designios do imperio. Os textos completos poden verse (en inglés) en "Top 25 Censored Stories of 2007".

Fonte en castelán: El agua embotellada, un problema medioambiental global (Tradución de Ernesto Carmona para ArgenPress)

Fonte en inglés: Bottled Water: Nectar of the Frauds?

Relacionados:
El pingüe y turbio negocio del agua embotellada
Beber agua