:: INFÓRMATE dende a Galiza ::

O té, máis saudable que beber auga

Archivado en Información (Kit do cidadán crítico) • Fecha: 29-08-2006 12:21

Recollo un artigo da bitácora Modoxíbaro, escrito a partir dun estudio da Revista Europea de Nutrición Clínica. É certo, os estudios moitas veces están baixo a dúbida de se son completamente independentes ou son froito de algún interese comercial máis aló da análise puramente científica. Nembargante creo que é interesante deterse un momento e informarse sobre o mundo do té.

Sempre escoitamos que beber moita auga é boa para a saúde. Agora, un grupo de científicos asegura que beber té é incluso máis saudable que beber auga.

Unha investigación publicada pola Revista Europea de Nutrición Clínica, non só contradí o mito de que o té deshidrata senón que, polo contrario, di que hidrata, e ademais de protexer contra as enfermidades coronarias e algunhas formas de cáncer.

Os expertos creen que os flavonoides que conteñen as follas de té, constitúen o ingrediente clave. Estes antioxidantes polifenólicos -que tamén se atopan en moitas plantas e outros alimentos- contribúen a prever o deterioro das células.

Fonte: El té es más saludable que el agua (BBC news)

O té (thea sinensis) é unha planta perenne da familia das camelias. Os botánicos identifican tres variedades intimamente relacionadas (o té da China, o de Assam e de Camboia), todas elas utilizadas na producción comercial.

Camellia Sinensis, o arbusto da China, pode alcanzar unha altura máxima de 2,5 a 4,5 metros, e crece na china, no Tíbet e no Xapón. Soporta temperaturas moi frías e pode producir follas, de 5 centímetros, durante 100 años. Camellia assamica considerase mais ben un árbore, pois crece ata os 13 ou 18 metros, con follas dunha lonxitude de 15 a 35 centímetros. Cultivase en climas tropicais e ten unha vida productiva duns corenta anos. A variedade de Camboia, Camellia assamica subespecies lasiocalyx, é tamén un árbore que alcanza os 4,5 metros e que se usa principalmente na producción de híbridos.
A planta produce follas coriáceas, brillantes, de cor verde escuro e pequenas flores brancas e delicadas duns 2,5 centímetros de diámetro con 5 a 7 pétalos moi similares ós da flor do xasmín. Estas producen un froito parecido á noz moscada que conten de 1 a 3 sementes. As plantas de té desenrólanse mellor na zonas cálidas e húmidas. Os climas mais adecuados presentan temperaturas de entre 10 e 30 grados centígrados, unha pluviosidade anual de 2.000 a 2.250 mm, e unha altitude de 300 a 2.000 metros sobre o nivel do mar. A combinación de altitude e humidade favorece o lento crecemento desexado; ademais, a calidade do té é mellor e seu sabor mais intenso si se cultiva a maior altitude. Moitos dos tés mais famosos do mundo (tés das terras altas de Cailán, Weyi de China, os mellores Darjeelings da India) proceden de arbustos cultivados por encima dos 1.200 metros.

A calidade final do producto depende de factores como o clima, o chan, a altitude, os procesos de recolección e procesamento, envasado, transporte e almacenamento.

A Química do Té: As follas de Camellia sinensis contén varios elementos químicos (incluíndo aminoácidos, hidratos de carbono, iones minerais, cafeína e polifenoles) que aportan o té seu color e aroma característicos. Asimesmo, contén un 75-80 % de auga que, durante as primeiras fases do marchitamento no proceso de elaboración, redúcese o 60-70 %. Durante a fase de fermentación (u oxidación) do té negro e Oolong, os flavonoles polifenólicos (o catequinas) reaccionan co osíxeno do aire para dar lugar o cor e sabor único da infusión.

O proceso de desecación (ou secado) desactiva a enzima que provoca a oxidación á vez que reduce o contido en auga a un 3%.

O aroma do té negro é sumamente complexo. Ata a data identificáronse mais de 550 sustancias químicas, incluíndo hidratos de carbono, alcohois e ácidos. A maioría fórmanse durante o proceso de elaboración e cada unha aporta súas propiedades ó sabor do té a través do sentido do olfato da persoa que o bebe. Nembargantes, o sabor debese principalmente ós diferentes compostos polifenólicos (coñecidos popularmente pero de xeito incorrecta como taninos) modificados pola cafeína.

A cafeína é un dos compoñentes mais importantes do té e actúa como estimulante suave que aumenta a actividade gástrica. Tódolos tipos de té conteñen cafeína, pero en diferentes proporcións. O té verde ten menos que o Oolong, e este menos que o negro. Polo tanto, os que queiran reducir o consumo de cafeína deberían optar polas infusións mais claras e lixeiras de tés Oolong ou verdes. Facer notar que o corpo absorbe rapidamente a cafeína do café, o que provoca un incremento inmediato da circulación sanguínea e da actividade cardiovascular. En cambio, se cree que os polifenoles do té ralentizan o ritmo de absorción. Os efectos da cafeína nótanse mais lentamente, pero son mais duradeiros, polo que o té é moito mais revitalizante que o café.

Máis datos. O tempo para a elaboración do té depende do tipo, aparecendo baremos de tempo dependendo se o té é verde, negro ou oolong, incluso dentro de cada un destes grandes grupos o tempo de elaboración pode variar para os “puristas”. O té verde normalmente require un tempo entre 3 e 5 minutos, debido a que máis tempo sabería demasiado amargo, o resto dos tés normalmente requiren entre 4 e 6 minutos dependendo do tipo concreto e o gusto do consumidor. A considerar, en relación á cafeína, que canto máis tempo estea a folla do té en contacto coa auga a disolución da cafeína e maior, polo que o seu efecto é menos inmediato e a cafeína vaise liberando no corpo de forma máis paulatina (algo que como vimos antes caracteriza ao té con respecto ao café como indícase máis arriba), polo que deixar o té tan só un minuto (ás veces por presa ou impaciencia) non aparenta ser demasiado recomendable xa non só por sabor, senón tamén polas características que terá a bebida. Por certo, o té verde pódese utilizar un dúas ou tres veces mantendo as súas propiedades e sabor.

En canto á temperatura da auga admítese empregar auga a punto de ferver, a uns 90-95º como usualmente facemos. Nembargante para maior exactitude, recoméndase que para os tes fermentados (o té negro o vermello), a temperatura sexa máis próxima á de ebulición (100º) mentres que para os verdes, recomendase menos de 90º (incluso algúns indican 75º aproximadamente).

Outro factor a considerar é a recomendación de non lavar con deterxentes a teteira empregada para o té, xa que pode afectar as súas propiedades e o feito de non facelo proporcionará maiores valores gustativos. O ideal e lavala simplemente con auga moi quente. Sería ideal ter dúas teteiras, unha para facer té verde e outra para tés fermentados, sendo a primeira de forma baixa e redondeada e a segunda máis alongada.

As filosofías china e xaponesa dan moita importancia á ceremonia do té e ao instante en que se saborea. Durante un instante non existe outra cousa na vida que a sensación do tazo e o té. Elimínanse todas as distraccións e o pensamento só se concentra no inmediato, sendo esta capacidade de concentrarse no que fan en cada momento unha das maiores virtudes da cultura oriental. Para isto é importante tamén as formas, cores e materiais da teteira e os tazos, xa que deben ser do noso gusto, non é irrelevante.

Decir que a partir do té, elabóranse moitas infusións que manteñen o nome de té, pero que son formadas tamén por diferentes herbas e especias. O té moruno faise con menta (sobre todo a variedade herba boa), e dicir que as infusións de menta tomáronse no norte de África dende séculos, pero nalgún momento no pasado chegou ás súas mans o té verde, que diminuía o amargor característico das infusións de menta, e desde aquela o té verde con menta é inseparable. Os tés indios introducen especias como o cardamomo, a pementa, ... así como a incorporación do leite quentado coa folla de té e diferentes ingredientes durante horas a fogo lento. E moitas máis.

Ben, a ver se tedes máis datos sobre todo esto, xa que ás veces é difícil que os expertos coincidan nalgúns datos. O que sí é certo e que os xaponeses toman té verde en cantidades industriais, e nembargante, teñen unha lonxevidade envidiable (evidentemente influirán moitos máis factores alimenticios e de ritmo de vida).