:: INFÓRMATE dende a Galiza ::

Necesidade de Políticas Públicas de Usos Sociais do Tempo

Archivado en Información (Kit do cidadán crítico) • Fecha: 02-08-2006 09:26

Comparecencia de Imma Moraleda, Concellala dos Novos Usos Sociais do Tempo do Concello de Barcelona, ante a Subcomisión do Congreso dos Deputados que analiza a conciliación da vida laboral, familiar e persoal.

Interesantísimo artigo no que o concello de Barcelona sitúase preto dos intereses reais da xente e insta a tod@s a participar e avanzar nun novo concepto de tempo. Moit@s de nós consideramos dende tempo atrás a importancia de dispor de tempo libre para poder ter un novo concepto de vida, centrada nun mesmo, no seu entorno, na súa familia, n@s seus amig@s, na súa comunidade, ... e deixar atrás esa vida onde o centro da vida era o traballo, unha forma de pensar de tempos pasados e que hoxe en día xa non ten vixencia. Para iso é necesario que tod@s comprendamos que somos nós os que movemos á sociedade e non a sociedade a que nos move a nós. Os traballadores, as empresas, as familias, os autónomos, os diferentes cargos públicos, ... temos que avanzar nesta idea e poñer todo da nosa parte para lograr un aproveitamento óptimo do tempo, e para iso é necesario asumir responsabilidades propias, esixir responsabilidade doutros, non conformarse co rancio sistema establecido, ...

Moitas son as medidas que poden incidir neste sentido: crecemento racional e planificado das cidades, medios de transporte eficaces e útiles, reducción das horas de traballo (calidade e non cantidade), distribución equitativa das responsabilidades, ... En Barcelona comezan a avanzar nese terreo, ¿a qué esperamos aquí? ¿haberá que esperar 50 anos? ¿realmente queremos avanzar ao mesmo ritmo que a sociedade ou queremos ir a remolque coma sempre?

Comparecencia de Imma Moraleda. Venres 30 xuño 2006:

Quero comezar a miña intervención explicitando que vou a enumerar unha serie de cuestións que escenifican a necesidade de desenvolver, por parte das distintas administracións - estatais, autonómicas e municipais - Políticas Publicas de Usos Sociais do Tempo.

Primeiro:

No panorama actual no que nos atopamos, os datos corroboran, de forma fehacente, como o tempo das persoas queda sumamente reducido fronte á vez que deben dedicar ao traballo e ás tarefas domesticas e de coidado das persoas.

E xa sabemos, porque todos os estudos estatísticos así nolo confirman, que as mulleres, tal como di a socióloga María Anxos Durán, nacen co tempo “expropiado” porque os homes aprópianse do seu tempo, ao non asumir as tarefas de coidado das persoas e domésticas.

Segundo a Enquisa de Poboación Activa do INE, con datos difundidos o 31 de maio de 2006:

- A metade dos pais con emprego confía o coidado das criaturas menores de 15 anos á nai (50,13%)
- E só 11 de cada 100 mulleres con traballo remunerado fai o mesmo co marido (11,7%).
- Hai 2,8 millóns de persoas coidadoras, das que 1,8 millóns son mulleres.

Isto, deixando aparte o feito de que todas as enquisas e estudos poñen de manifesto desde fai moitos anos un dato que persiste sempre na mesma proporción, independentemente da poboación onde se realice: no noso país o tempo que as mulleres dedican ao traballo domestico non remunerado triplica o tempo que dedican os homes. (En Barcelona este tempo sitúase en 22horas/semana as mulleres fronte a 6,51 horas / semana os homes).

Segundo:

Os datos relativos á saúde das persoas, en canto a estres e ansiedade, son preocupantes e indícannos que as persoas non senten como propia a xestión do seu tempo. Porque cando se fala só de horarios sucede que, tal como puxeron de manifesto varias das persoas expertas, que estiveron presentes no Congreso Internacional que sobre Usos do Tempo organizamos en Barcelona a finais de maio, non se teñen en conta aspectos tan importantes para a saúde como os ritmos circadianos das persoas ou as horas de luz de cada país, e, por suposto, séguese situando o traballo, e os seus horarios, como centro da nosa vida o que, ademais de contribuír a esa sensación de pouco control persoal da xestión do tempo propio, produce desequilibrios e desigualdades entre homes e mulleres.

Así, tal como explica Lucia Artazcoz nos seus diferentes estudos relacionados coa saúde laboral e o xénero, compaxinar vida laboral e familiar ten un custo para as mulleres - pero non para os homes - en termos de saúde que se fai evidente non só en indicadores de saúde física e condutas relacionadas coa saúde, senón tamén en indicadores de benestar psicolóxico. Tal como poderán observar na Táboa 1 da páxina 15 do estudo “O estres nunha sociedade instalada no cambio” de Lucía Artazcoz e colaboradores, que lles deixo xunto á outra documentación que lles trouxen. (A prevaleza dos síntomas psicosomáticos: dor de cabeza, durmir mal, sensación continua de cansazo, tensión, irritabilidade, etc, é sempre maior nas mulleres, así por exemplo as dores de cabeza din sufrilo un 21,3% de mulleres fronte a un 10% de homes).

Ademais, as elaboradoras destes estudos sobre xénero e saúde laboral móstrannos que é importante ter en conta que o impacto negativo na saúde pola compaxinación da vida laboral e familiar limítase, fundamentalmente, ás traballadoras das clases sociais máis desfavorecidas. Desde o punto de vista sanitario debe destacarse que condutas saudables como a práctica de exercicio físico no tempo libre ou durmir un número suficiente de horas vense limitadas pola sobrecarga e as dificultades que supón compaxinar vida laboral e familiar.

Podería dicirse que estas mulleres “financian” a conciliación coa súa propia saúde. Estes datos cuestionan, ademais, as políticas de conciliación ou de familias numerosas baseadas en beneficios económicos fixos que non teñen en conta a situación económica da unidade familiar. Sobre todo isto tamén lles deixo outro estudo sobre “Xénero, traballos e saúde en España”, elaborado, tamén por Artazcoz e colaboradoras.

E, por suposto, todo iso vese corrixido e aumentado, cando se estuda a situación das mulleres responsables de fogares mono-marentais.

Neste Congreso, que lles acabo de mencionar, quero apuntarlles que participaron 240 persoas procedentes de 7 países da Unión Europea - España, Francia, Italia, Reino Unido, Finlandia, Holanda e Alemaña - e de 9 Comunidades Autónomas de España, cunha ampla representación, tanto do ámbito da investigación e do ámbito académico, como do político, axentes sociais, e profesionais das administracións públicas locais. Algunhas das súas conclusións mencionareinas máis adiante porque, creo, son indicativas de facía onde debemos de dirixir os nosos esforzos.

Ademais, no noso país, coa chegada da democracia prodúcese unha incorporación masiva das mulleres a postos de traballo remunerados, mentres que, por contra, os homes non se incorporan aos traballos de coidado das persoas nin de asunción dos traballos domésticos. Esta discriminación no uso do tempo que se produce, cando, insisto, o tempo de traballo sitúase no eixe da organización dos tempos das persoas, conleva que se produzan, entre outras cousas, situacións de baixa natalidade, dado que as mulleres entenderon a importancia da autonomía económica para a consolidación dos seus dereitos e da paridade na nosa sociedade. E a isto hai que engadir a non existencia do que chamamos o 4º alicerce do estado do benestar, é dicir, unha falta de servizos, que favorezan ademais a paridade, e que foi un factor de influencia decisivo para que se producise esta baixa natalidade.

O índice de natalidade é, como xa deben coñecer, de 1,34 fillos/as por muller en 2005 e era de 1,16 fillos/as en 1996, mentres que o índice de fecundidade da Unión Europea é 1,5 fillos/as por muller, segundo os datos provisionais do INE en xuño de 2006 do Movemento Natural da Poboación.

Terceiro:

Outro dos cambios sociais que contribuíu á percepción do tempo como algo non controlable foi a irrupción das TIC. Porque estas tecnoloxías están acompañadas, aínda, duns valores de cultura empresarial que priman como eficiencia a presenza física no lugar de traballo, no canto de primar a consecución dos obxectivos marcados. Un dato que pon en evidencia este valor tan presente na cultura empresarial é que no noso país o persoal directivo traballa unha media de 52 horas semanais, o que nos sitúa moi por encima de países como Xapón, que teñen tan profundamente arraigado o valor do traballo. No noso país estamos comezando, nestes momentos, a ver os primeiros exemplos de como poden poñerse, estas tecnoloxías, ao servizo das persoas, fomentando o aforro de tempo, de desprazamentos e, polo tanto, o aumento de beneficios para as empresas. Logo, volverei referirme especificamente a elas.

Cuarto:

Temos datos de como o tempo das persoas e das cidades están disociados, tal como poderán observar, e podemos comentar, seguidamente, no estudo de tendencias que o Instituto de Estudos Rexionais e Metropolitanos realizou por encargo da Concellaría dos Novos Usos Sociais do Tempo del Concello de Barcelona, da que son titular. Este estudo, que é un estudo de tendencias, abarca desde o ano 1985 ao 2000 e, nestes momentos, estamos a piques de dar a coñecer os que incumben ata o 2005.

Algúns dos datos que creo importante apuntar, para o motivo que nos ocupa e porque poden ser extrapolables a moitas das cidades e municipios deste país, son:

1. A cidade real amplíase. A cidade e o espazo metropolitano entrelázanse debido á dispersión da vivenda, da poboación e das actividades, á vez que crecen as tramas de relación urbana e hai unha especialización funcional e social do territorio.

2. Aumentan os tempos de desprazamentos ao traballo (por exemplo, no 95 a media situábase en 24,30 minutos. No 2000 estaba xa en 25,44 minutos por traxecto, o que nos leva a saber que en desprazamentos ao traballo as persoas empregan unha media de 50,88 minutos ao día, ou, o que é o mesmo, 254,4 minutos á semana).

3. A cidadanía valora cada vez máis a proximidade dos servizos para ter máis tempo persoal. Así, a porcentaxe de persoas que compran no propio barrio pasou do 40,9%, no ano 1985, ao 50,9% no 2000, mentres que a porcentaxe de quen compran indistintamente (no barrio ou noutra parte da cidade) baixou do 29% no ano 1985 ata o 18% no 2000.

4. Tamén, e en consonancia co aumento na percepción do tempo libre como un ben escaso que nestes momentos sitúase no 34% da cidadanía de Barcelona, as persoas que prefiren facer no barrio as actividades de lecer pasaron dun 6,2% no 85 ao 19,4% no 2000.

5. Quedou patente que o uso do tempo na cidade non é homoxéneo, varía por grupos sociais definidos por tres elementos: actividade, sexo e idade.

Estas tendencias reafírmannos o feito de que: As cidades non están pensadas desde o tempo das persoas. O seu urbanismo e a planificación dos seus servizos, públicos e privados, desde o transporte ata os centros de información e xestións, pasando polos distintos servizos técnicos de asistencia, están concibidos desde a perspectiva da organización social do século XIX, ou, como máximo, á da primeira metade do século XX.

Quinto:

Tal como púxose de manifesto no estudo “O Mercado de Traballo Nocturno de Barcelona”, hai moitas persoas, homes e mulleres, que traballan en horarios non estándar para que o estado do benestar poida existir. Trátase exactamente, en Barcelona, de 55.000 persoas, un continxente superior ao de todas as persoas que traballan no sector da construción (47.000) e ao que traballa no sector financeiro (bancos, caixas e seguros) que son 44.000. Gustaríame apuntar que deste continxente de persoas, o 26% están ocupadas na Hostalería, o 18% na Sanidade, o 14% en Transportes e Comunicacións, o 11% na Industria e o 10,5% nos Servizos Recreativos.

Este estudo encargámolo a un equipo da Universidade Autónoma e á sociedade Barcelona Activa. Elaborouse no 2003 e só tres cidades no mundo realizaron un estudo similar.

Todo iso sitúanos nun escenario onde o estado do benestar, tamén depende de que moitas persoas traballen en “horarios non estándar”. Un exemplo diso serían as experiencias de carga/descarga silenciosa nocturna que conleva un maior esponxamento do tráfico diúrno, unha minoración dos problemas de aparcamento, unha maior puntualidade no abastecemento dos produtos, etc. E que estamos levando a cabo en Barcelona.

Así pois, contra a percepción que comeza a instaurarse no noso país de que no resto de Europa as persoas só traballan ata as 5 da tarde, a realidade é que as cidades funcionan 24x24. Unha cidade como París ten a 1 de cada 3 persoas asalariadas traballando en horarios non estándar. A diferenza é que as xornadas no noso país son extensivas, en lugar de intensivas. Entendendo por intensivas, concentradas nunha soa parte do día. Unha vez máis nos topamos con esa cultura empresarial que segue primando a presenza, en lugar da consecución de obxectivos.

Cando se entende o tempo e a súa xestión como un dereito das persoas e prímase o traballo por obxectivos, as políticas para harmonizar os tempos familiar, laboral e persoal concíbense por exemplo en Holanda onde fai seis anos aprobouse unha lei que regula os horarios laborais e que permite elixir ás persoas que traballan a cantidade de horas ao día que queren traballar. Permite traballar 4 ó 3 días á semana, ó permite, tamén, traballar 6 horas diarias. E o máis significativo é que aínda que o salario diminúe as diferenzas non son importantes. Traballar 3 días á semana custa só 200 euros menos ao mes no soldo.

Estas son algunhas das razóns e feitos polos que cremos que hai que pensar máis aló dos horarios. Hai que pensar no tempo das persoas. As administracións temos a obriga de, na medida do posible, adiantarnos ás necesidades das persoas. E, nestes momentos sabemos que o tempo - o seu uso, a súa xestión - está mal distribuído. Hai que situar o tempo das persoas no centro dun novo modelo de articulación social. Hai que pensar en termos de Políticas Publicas dos Usos Sociais do Tempo, se queremos traballar para que as persoas teñan un maior benestar e poder conseguir un maior grado de desenvolvemento económico e social.

En Barcelona, como en moitas cidades europeas, algúns de cuxos representantes reunimos na nosa cidade no recente congreso internacional que xa lles mencionei, puxemos en marcha unha concellaría para desenvolver estas políticas de usos sociais do tempo. ¿Por que chegamos a iso? Porque a nosa cidade cambiou nestes últimos 25 anos.

En primeiro lugar, démoslle a volta ao tecido industrial da cidade. Este, desprazouse á contorna e foi substituído por servizos.

En segundo lugar, construímos unha cidade policéntrica onde se propician os barrios, como a unidade de vida cotiá, para fomentar que as persoas poidan xestionar mellor o seu tempo. É, polo tanto, unha cidade multiusos e multihorarios, tal como vese no estudo do Instituto de Estudos Rexionais e Metropolitanos, ou no do Mercado de Traballo Nocturno, que xa lles comentei. Queremos, e estamos construíndo, unha cidade con moitos centros de proximidade onde comprar, durmir, descansar, andar, gozar para que as persoas poidan sentir o tempo como propio. A todo isto hai que engadir, polo que contribuíu a este novo desenvolvemento e perspectiva do desenvolvemento equilibrado que queremos, que na nosa cidade engádese o factor turismo que desde fai dez anos foi aumentando ata cifras como 4.549.587 turistas en 2004 e 5.061.264 turistas en 2005. Ampliándose o período de maior afluencia turística, que, agora, abarca desde o mes de maio a outubro. (Datos de Turismo de Barcelona, 2006).

En terceiro lugar, levabamos varios anos traballando cos conceptos do multihorario como forma de democratizar servizos para poñelos ao alcance da xente mais nova, á vez que permitía que persoas de diferentes idades utilizasen equipamentos como museos, bibliotecas, centros cívicos etc. É o que se coñeceu como programa “Barcelona Bonanit” que serviu de exemplo a outras cidades do Estado como Xixón. De aí, pasouse a promover a participación de todos os axentes sociais da cidade na elaboración dun “Pacto pola noite”. Os traballos dos diferentes grupos que participaron no proceso de reflexión para a súa consecución, leváronnos a ponderar que máis aló dos problemas específicos de colisión das diferentes necesidades da cidadanía no espazo noite, o que emerxía era unha cuestión moito máis importante: os Usos Sociais do Tempo.

Son moitas as cidades europeas e países que traballan nesta liña, que puxeron os Usos Sociais do Tempo na axenda política. A metade dos 80, a partir dos movementos de mulleres, fóronse difundindo en Europa, rapidamente, estudos e boas prácticas sobre políticas temporais que poñían o acento na calidade dos tempos de vida da cidadanía. Nos anos 90 Italia pon en marcha un proceso lexislativo que culmina co recoñecemento fundamental a través da lei “Tempi e Horari”, número 53 de 8 marzo de 2000, na que as políticas temporais convértense, definitivamente, nun dos instrumentos de actuación en materia dos dereitos de cidadanía. A partir de aí, moitas cidades e municipios crean os seus “Uficcio Tempi”: Roma, Milán, Cremona, Torino, e inician diferentes experiencias de boas practicas.

En Francia, coa chegada dos socialistas á alcaldía de París tamén poñen en marcha a súa “Bureau du Temps” dependendo da primeira tenencia de alcaldía, outras cidades como Lyon, Belfort, Ámsterdam, Helsinki, etc., tamén están realizando experiencias relacionadas cos usos sociais do tempo, do mesmo xeito que cidades do noso país como Oviedo, ou ben organismos autonómicos como a Xunta de Andalucía, que supoño que xa deben coñecer e das que poden atopar algúns exemplos no CD que reúne os relatorios do Congreso Internacional que celebramos en Barcelona, recentemente, como xa lles comentei, e que lles puxen á súa disposición hoxe. Coñecidas as experiencias que se están levando a termo nestes países e cidades, axuntado á vez que levamos traballando neste tema suscitámonos:

¿Que deben fomentar estas políticas?

A cohesión social, a paridade, a igualdade de oportunidades, a auto-xestión do tempo propio. E para iso deben suscitar o tempo como un dereito das persoas, como un dereito máis da cidadanía

¿Porque dicimos que o tempo é un dereito de cidadanía?

A. Porque, como xa dixen, o tempo é un factor determinante na saúde psíquica e física das persoas.

B. Porque a vivencia do control persoal da xestión do tempo, é un eixe vertebrador do equilibrio físico e psíquico das persoas.

C. Porque, como os datos nos demostran, o tempo converteuse nun ben escaso.

D. Porque a súa escaseza é un factor de discriminación social, sobre todo para as mulleres.

E. Porque os homes tamén teñen dereito a desenvolver as súas capacidades de coidado das persoas e a súa contorna doméstica.

F. Porque as mulleres teñen dereito a ter máis tempo social e persoal.

G. Porque en democracia sabemos que os recursos deben distribuírse entre a cidadanía. Así pois, se o tempo é un ben escaso, que contribúe ao benestar das persoas e ao desenvolvemento económico e social, debemos de buscar formas para redistribuílo. E desde unha perspectiva progresista, isto debe facerse con dous principios básicos irrenunciables: equidade e paridade.

H. Porque o tempo das persoas debe poderse harmonizar e esa harmonización debe facerse coa implicación de todos os axentes sociais.

I. Porque o uso harmonizado do tempo e a percepción de que pode autoxestionarse, é un elemento básico de benestar cotián e de cohesión social.

J. Porque a vivencia do control do tempo persoal é un factor de fomento do civismo.

K. Porque non ter tempo propio e non poder harmonizalo, implica discriminación respecto de as posibilidades de relacionarse, formarse, reciclarse, convivir, en definitiva, vai en contra da igualdade de oportunidades.

Antes de finalizar a miña intervención, explicándolles que estamos facendo desde a Concellaría dos Novos Usos Sociais do Tempo, quixese expoñerlles que:

Desenvolver as Políticas Publicas dos Usos Sociais do Tempo suscita uns eixes de actuación principais e uns retos que hai que ir afrontando coa participación de todos os axentes sociais e cun traballo transversal e pluridisciplinar:

- Repensar as nosas cidades e municipios para que o eixe do planeamento urbanístico e da planificación dos seus servizos e equipamentos, públicos e privados, sexa o tempo das persoas.

- Traballar para provocar cambios nas actitudes sociais e persoais que, respecto ao valor uso do tempo, son sexistas e discriminatorias ao poñer o acento, só no valor económico do tempo.

- Fomentar a paridade e a igualdade de oportunidades, deixando de considerar a xestión do tempo como un problema das mulleres.

- Analizar e mostrar as novas realidades e necesidades sociais respecto de a harmonización do tempo laboral, familiar e persoal.

- Considerar o uso harmonizado do tempo como un elemento básico do benestar cotián, da cohesión social e do desenvolvemento económico equilibrado.

- Favorecer e promover boas prácticas, impulsando experiencias piloto en pobos cidades e barrios para podelas incorporar ao conxunto das actuacións e planificacións municipais.

- Conseguir que a relación entre a vida persoal, laboral e familiar chegue a ser harmónica, ao situar o tempo das persoas no centro dun novo modelo de articulación social.

- Contemplar a posibilidade de implementar medidas de discriminación positiva que favorezan que os homes utilicen o tempo en levar a cabo as tarefas e os traballos non remunerados que facilitan as relacións interpersonais e o benestar físico e psíquico das persoas.

- Favorecer a utilización das TIC, e a súa implementación democratizada e, xa que logo, xeneralizada, como ferramentas que facilitan o uso do tempo persoal, así como o laboral e familiar, de forma máis paritaria, á vez que fan posible un ritmo de vida máis lento e sostible nos nosos pobos e cidades.

Quero facer especial mención das TIC porque as tecnoloxías da comunicación e a información, contempladas desde a perspectiva das Políticas Publicas dos Usos Sociais do Tempo, permitiranos converter o tempo das persoas e a súa xestión en máis paritario. Facer o esforzo de pensar en todas aquelas tarefas cuxa consecución, en calquera traballo, poida ser contemplada por obxectivos, permitirá aumentar o benestar das persoas posto que lles facilitará un maior control sobre o seu tempo. Cousas tan sinxelas como utilizar o correo electrónico e algunhas das aplicacións deses programas pode aforrar reunións e os desprazamentos ás mesmas. O que se traduce nunha maior percepción de xestión do tempo nas persoas e un aforro para as empresas. Iso sen mencionar a contribución á mellora do medio ambiente.

Non se trata de traballar desde casa sempre, trátase de concibir que se poñemos a tecnoloxía ao servizo das persoas podemos pensar noutras modalidades de traballo que aforren reunións, desprazamentos, viaxes a outras cidades e faciliten a non presenza física diaria no posto de traballo, a distribución propia do tempo, en definitiva, un maior grado de benestar á vez que un maior desenvolvemento socioeconómico.

Desde a perspectiva das Políticas Públicas dos Usos Sociais do Tempo, hai que traballar para a democratización das tecnoloxías tanto para que as persoas teñan acceso á rede, como para que cuestións como a domótica deixen de ser un luxo e contribúan ao benestar cotián das persoas facilitando a paridade no uso do tempo familiar e doméstico. Paridade que se translucirá no tempo social e profesional de homes e mulleres.

Hai dúas condicións imprescindibles para que as políticas dos Usos Sociais do Tempo sigan avanzando e póidanse poñer en marcha de forma xeral no noso país:

1. O liderado político

2. Desenvolver políticas de proximidade.

¿Qué políticas dos novos Usos Sociais do Tempo estamos realizando en Barcelona?

Desde a Concellaría de los Novos Usos Sociais del Tempo puxemos en marcha o Programa NUST como instrumento de planificación e execución das políticas do tempo das persoas, a fin de impulsar, desde os principios da transversalidade, as actuacións derivadas das políticas municipais destinadas a mellorar o uso e a organización do tempo na cidade. O reto consiste en conseguir que a relación entre a vida laboral, persoal e familiar sexa harmónica, ademais de situar o tempo das persoas no centro dun novo modelo de articulación social.

Actuar para facilitar esta articulación conleva, tal como xa lles comentei, incidir en todos os aspectos vinculados á organización do tempo na vida urbana: a fluidez dos servizos, a diversificación dos horarios e dos usos, a mobilidade, a planificación e o deseño dos espazos urbanos.

Eixes de actuación

- Observación: Coñecemento e análise da realidade
- Intervención: Experimentar e impulsar boas prácticas.
- Concertación: Interlocución e colaboración co conxunto dos axentes implicados.
- Sensibilización: Xerar debate e sensibilizar á sociedade.

Principais actuacións

Tempo de Barrio, tempo educativo compartido por 12.000 persoas (o alumnado e as súas familias) de 49 centros educativos de 3 barrios da cidade melloran a oferta, o horario e a calidade das actividades.

A intervención, que se leva a cabo en colaboración coa Fundación Jaume Bofill, ten por obxecto deseñar e aplicar accións destinadas a construír un tempo e un uso dos espazos educativos colectivos que resulten máis adecuados ás necesidades das familias e que simultaneamente fomenten a articulación de redes educativas.

A experiencia piloto lévase a cabo en diversos barrios de 3 distritos da cidade. As escolas, as AMPAS e as entidades participan no diagnóstico, a elaboración e a aplicación de propostas:

- Información ás familias
- Actividades compartidas
- Uso de espazos escolares
- Coordinación de Asociacións de Nais e Pais

Nestes momentos hai 12 propostas que se van a poñer en marcha ao comezo do curso. Aínda que durante este mes de xuño, realizouse, a modo de proba piloto, unha proposta de “tardes de circo” en familia nos patios das escolas, actividade aberta a todas as familias do barrio, aínda que os seus fillos e fillas non asistan a esa escola. A experiencia deu como resultado que tres escolas dun barrio puxéronse de acordo en alternar a actividade e unha media de 200 familias asistiron cada tarde de sábado á actividade. No próximo xullo vaise a realizar noutros barrios doutro distrito da cidade, a apertura dos patios durante a semana para que os mozos e mozas do barrio póidanos utilizar como espazo público para xogar.

La Marina, un espazo para conciliar os tempos

Trátase dunha experiencia piloto que incorpora a perspectiva dos usos do tempo no planeamento urbano dun barrio en plena transformación.

É unha actuación transversal, en colaboración coa Fundación Maria Aurèlia Capmany, que ten en conta os horarios de servizos, mobilidade interna do barrio, uso multifuncional de espazos escolares, mellora da distribución dos servizos, medidas para a harmonización dos tempos das persoas, usos dos equipamentos e espazos públicos. A experiencia consta de tres fases: 1/Análise da realidade existente, 2/Definición de propostas de actuación e 3/ Experimentación de accións. Nestes momentos estase na fase de definición de propostas consensuadas entre os diversos axentes sociais implicados.

Tempo para traballar, tempo para vivir

Iniciativa conxunta do Concello de Barcelona e o Consello Económico e Social da cidade, destinada a reflexionar e debater, coa colaboración dos axentes sociais, os beneficios socioeconómicos que conleva harmonizar o tempo de traballo co tempo persoal e familiar. Nestes momentos levamos realizadas dúas xornadas de debate e presentación de experiencias europeas. Os diferentes axentes sociais implicáronse nos estudos que se levaron a cabo e actualmente hai diferentes propostas de acción e boas prácticas nas empresas que en setembro se comezasen a ponderar para levar á práctica.

Laboratorio do tempo

Observatorio de investigación para profundar no coñecemento da realidade dos usos do tempo na cidade. Deste xeito disponse dun instrumento de prospectiva, análise e experimentación, coa vinculación de diversos axentes que traballan neste tema. É un instrumento para difundir tendencias, favorecer o debate e impulsar boas prácticas.

Plan de estudos

Institucións de recoñecido prestixio participan nos traballos de investigación. A Universidade Autónoma de Barcelona, o Instituto de Estudos Rexionais e Metropolitanos, a Fundación Jaume Bofill e a Fundación Maria Aurèlia Capmany son algunhas das entidades que colaboran cos traballos de investigación e opinión, a fin de coñecer a situación xeral dos usos do tempo na cidade polo que respecta a determinados aspectos, tales como:

- O uso social do tempo na cidade
- A organización do tempo de traballo
- O uso do espazo público
- O tempo de educación non formal

De todos eles poden atopar os resultados no CD que puxen á súa disposición.

Web e boletín Nust

Dúas ferramentas de comunicación electrónica para fomentar o debate, a información e a divulgación de boas prácticas.

A web, co apoio da Deputación de Barcelona, é un espazo para experimentar e facer visibles as políticas dos usos sociais do tempo que se están desenvolvendo en todo o mundo. A dirección é: bcn.es/nust.

O boletín NUST é un informativo dixital para difundir por Europa os aspectos máis significativos destas políticas e das actuacións do programa municipal: bcn.es/nust/butlleti

Nestes momentos a web pode ser visitada en castelán e inglés, cousa á que lles invito.

Dosieres do tempo

Colección editorial de traballos monográficos orientados a sensibilizar e estimular o debate. Elaborados por especialistas con experiencia nos diferentes ámbitos, suscitan os retos que con relación aos usos dos tempos danse actualmente no mundo urbano. Ata agora publicamos: “Tempo e municipio”; “As TIC e o uso dos tempos”; “Mobilidade, usos e ritmos” e “Novas familias e novos tempos”.

Concertación e participación

As Políticas dos Usos Sociais do Tempo teñen unha dimensión transversal, tanto no seu deseño e contido, como na súa aplicación.

Como xa comentei, é necesaria a participación e implicación do máximo número posible de axentes sociais para avanzar de forma conxunta na elaboración de propostas e na aplicación de novas actuacións.

O uso social do tempo na rexión metropolitana

Proxecto, en colaboración co Plan Estratéxico Metropolitano de Barcelona, que ten por obxecto dispoñer de información sobre a relación entre os usos sociais do tempo e o funcionamento da Rexión Metropolitana de Barcelona, así como coordinar unha mesa de debate con representantes institucionais e sociais da contorna metropolitana. O obxectivo é avanzar, de forma conxunta, na elaboración de recomendacións e propostas relacionadas co Planeamento Urbano e os servizos de proximidade e outros aspectos relacionados cos usos sociais do tempo e as políticas que se deben desenvolver.

Outras experiencias de boas prácticas que nestes momentos estanse realizando para mellorar o tempo das persoas son: Bcn.es es temps. En 3 distritos da cidade nas Oficinas de Atención á Cidadanía (OAC) hai unha persoa que ensina á xente que acode a utilizar a administración electrónica para aforrar desprazamentos e dálles un folleto para informarlles de todos os trámites que poden realizar, así como de todos os puntos de acceso libre á rede que existen na cidade.

Tamén, por parte da sociedade Transportes Metropolitanos de Barcelona, estase levando a cabo a acción “Gaña Tempo para Ti”, infórmase directamente aos teléfonos móbiles das persoas que o solicitan, dos minutos que faltan para que o autobús pase pola parada na que están. Poden memorizar o código da parada que lles interesa e consultalo diferentes veces.

Rede de cidades e pobos

Unha iniciativa conxunta entre o Concello de Barcelona e a Deputación de Barcelona.

25 municipios e un consello comarcal integran a rede. O seu obxectivo é incentivar a reflexión común neste ámbito da política local. A cooperación mancomunada, interinstitucional e cos axentes sociais, son as ferramentas e os eixes básicos de actuación desta xestión en rede. Rede que, actualmente, ten en marcha tres grupos de traballo e realizou varios encontros con outras cidades de Europa para analizar as boas prácticas e as políticas de usos sociais do tempo que están implementando.

Imma Moraleda

Madrid, mércores 21 de xuño de 2006.

Fonte: Necesidad de Políticas Públicas de Usos Sociales del Tiempo

Publicado por Birnarem
299 lecturas • 0 Comentarios • 0 Referencias