:: INFÓRMATE dende a Galiza ::

Asasinos Económicos a Soldo – Entrevista a John Perkins

Archivado en Entrevistas • Fecha: 13-02-2006 19:02

Por Daniel McLeod

A finais do ano pasado, unha pequena editorial publicou unha autobiografía con o título de Confessions of an Economic Hit Man (Confesións dun asasino económico a soldo), de John Perkins. Escrita ao estilo dunha novela de espías, Perkins conta os seus anos como responsable económico de MAIN, unha firma internacional de consultoría con sé en Boston. O seu traballo alí consistía en elaborar previsións económicas falseadas que servisen ao Banco Mundial para planificar enormes proxectos de enxeñaría e construción nos países do Terceiro Mundo. Nova e con éxito, a súa carreira permitiulle levar unha vida fantástica durante os anos 70, chea de viaxes, mulleres, cartos e prestixio profesional. Pero malia esta parafernalia externa do éxito e do recoñecemento, Perkins atopábase moralmente dividido polo seu auténtico traballo como asasino de luva branca a soldo (EHM, na súa sigla inglesa). Como termo irónico para a súa profesión, este apodo era máis revelador da súa actividade que calquera outra denominación empresarial. Os “asasinos económicos a soldo”, escribe Perkins, son profesionais con un elevado soldo que cometen fraudes en países de todo o mundo por billóns de dólares. Os instrumentos dos que se valen son, entre outros, a realización de informes falsos, amañar eleccións, pagar subornos, chantaxe, sexo e asasinatos. A súa misión concreta como EHM era a de xustificar que os préstamos do Banco Mundial fosen aos petos dos grandes contratistas estadounidenses (como Bechtel e Halliburton) e tratar de levar a eses países á bancarrota unha vez que as grandes empresas recibisen os seus pagos. Desgraciadamente, grazas ao seu endebedamento, os seus prestamistas, é dicir o goberno de Estados Unidos, podían dispoñer facilmente do seu voto na ONU, implantar bases militares ou acceder aos cobizados recursos naturais.

A actividade de Perkins como EHM levouse a cabo en Indonesia, Panamá, Ecuador, Colombia, Arabia Saudí, Irán e outros países importantes estratexicamente. O obxectivo final dos EHM era moi sinxelo: expandir o imperio das corporacións estadounidenses.

Con pouca, ou practicamente ningunha, cobertura nos principais medios de comunicación, “Confesións dun asasino económico a soldo” vendeu 150.000 exemplares en meses e situouse en máis de vinte das listas de libros máis vendidos, entre elas as do New York Times, Wáshington Post, San Francisco Chronicle e USA Today. Penguin (filial do grupo británico Pearson) publicou en decembro de 2005 a edición en rústica.

Daniel McLeod: Vostede sitúa aos asasinos económicos a soldo na longa lista dos axentes imperiais, que inclúe aos centurións romanos, aos conquistadores españois, e as potencias coloniais dos séculos XVIII e XIX. Todos eles dependían da forza militar, pero os EHM son diferentes. ¿Pode contarnos as orixes desta estratexia para construír o Imperio?

John Perkins: Creo firmemente que foi a consecuencia do noso suposto éxito en Irán a principios dos anos 50. Os iranianos elixiran democraticamente a un presidente (Mossadeq) e este empezara a apertar as torcas ás compañías petroleiras, insistindo en que pagasen impostos xustos para que o pobo iraniano se beneficiase do petróleo que extraían no seu país. Os británicos e estadounidenses tiñan intereses alí e as nosas compañías petroleiras estaban moi resentidas por iso, así que decidimos botar a Mossadeq. Calculamos que non podiamos enviar tropas porque Irán compartía fronteiras coa Unión Soviética que tiña armas nucleares.

En lugar de mandar tropas, enviamos a un axente da CIA, Kermit Roosevelt, neto de Teddy Roosevelt. Con uns poucos millóns de dólares, Kermit conseguiu derrocar ao democraticamente elixido Mossadeq e reemplazalo polo Sha de Irán, quen como todos sabemos era un déspota e amigo das compañías petroleiras. Esta experiencia, ensinou a quen mandaban (aos que chamo a corporatocracia) que ampliar o imperio por medio de axentes como Roosevelt era moito máis barato e seguro que o vello modelo militar. O único problema foi que Roosevelt era un axente da CIA e se fose descuberto resultaría embarazoso, cando menos, para o goberno estadounidense. Pouco despois daquilo, tomouse a decisión de empregar a xente de empresas privadas que fixese máis difícil o que se descubrise que as súas actividades estaban protexidas por Washington.

Daniel McLeod:¿Que ocorre cando un EHM fracasa en persuadir a un dirixente dun país para que se someta aos plans do Imperio?

John Perkins:Iso é algo bastante raro. Nas últimas décadas os EHM tiveron éxito na maioría dos casos. Pero houbo ocasións en que non foi así, como o meu fracaso con o presidente de Panamá, Omar Torrijos. Nesas ocasións, envíase aos que denominamos chacais, é dicir os asasinos recoñecidos da CIA, para derrocar gobernos ou asasinar aos seus líderes, tal como ocorreu en Guatemala con Arbenz, en Chile con Allende, e con Hugo Chávez en Venezuela. Cando fracasei con Omar Torrijos (negouse a entrar no xogo) o seu avión privado estrelouse e ardeu. Todos sabemos que se tratou dun asasinato apoiado pola CIA.

Daniel McLeod:¿Como foi a súa relación con Omar Torrijos?

John Perkins:Gustábame Omar Torrijos como persoa. Cando fun enviado a Panamá para captalo, díxome: “Comprendo que se me uno ao seu plan convertereime nun home moi rico pero non me interesa. Quero axudar á xente pobre do meu pobo, así que pode marcharse do país ou quedarse aquí e facer as cousas ao meu xeito”. Volvín a Boston e conteille ao meu xefe en MAIN o que me dixo. Decidimos quedarnos en Panamá. Logo de todo, podiamos facer algo de cartos e pensamos que aínda tiñamos oportunidade de convencer a Torrijos. O asunto era que eu sabía que probablemente el xa estaría metido en problemas, porque coñecía que o sistema baseábase no caso de que os gobernantes son corruptibles, e cando un dirixente como Torrijos non o é, pode converterse nun exemplo para o mundo. Torrijos adquirira a súa reputación ao convencer a Estados Unidos para que devolvese a canle a Panamá. Así que malia que apreciaba sinceramente a súa firme posición, temía que lle lanzasen os chacais.

Daniel McLeod:No seu libro conta os seus éxitos máis importantes como EHM. E refírese a eles como “o acordo do século, o acordo que cambiou o curso do mundo sen que xamais chegase aos xornais”. ¿Cal foi ese acordo e cal foi a súa participación como intermediario?

John Perkins:A principios dos anos 70, a OPEC practicamente pechou o grifo do petróleo o que deu lugar a longas colas de coches nas gasoliñeiras. Temíamos estar a piques doutra depresión como a dos anos 30. En consecuencia, o Departamento do Tesouro de Estados Unidos dirixiuse a min e a outros EHM e contratounos para que atopásemos o xeito de asegurar que Estados Unidos nunca volvería ser refén da OPEC. Nós sabiamos que a clave era Arabia Saudí porque controlaba máis petróleo que calquera outro país do mundo e sabiamos que a Casa de Saud, a familia real, era corruptible. Chegamos a un acordo polo cal a Casa Saudí reinvertiría os petro-dólares en bonos do tesouro estadounidense. O Departamento do Tesouro utilizaría os intereses producidos por eses investimentos para pagar a compañías estadounidenses que occidentalizaran Arabia Saudí, mediante a construción de plantas eléctricas, parques industriais, cidades enteiras no deserto.

Nas últimas décadas as cantidades pagadas a empresas estadounidenses para occidentalizar Arabia Saudí suman billóns de dólares. Parte do acordo foi tamén que Arabia Saudí mantivese o prezo do petróleo nun nivel aceptable para nós e a cambio nós manteriamos no poder á Casa Real Saudí. Foi un acordo fantástico que funcionou incriblemente ben ata hoxe aínda que agora está fallando por varias razóns. Unha delas é que a Casa Real é moi impopular en Arabia Saudí e en todo o mundo islámico porque romperon o trato e rodearon os lugares máis sacros do Islam con plantas petroquímicas, McDonalds e outros símbolos do materialismo. Outra, é que somos incapaces, tralo noso fracaso en Iraq, de controlar Oriente Próximo e a crecente marea do extremismo musulmán.

Daniel McLeod:Imaxino que unha contestación normal é que todo isto soa a un complot duns poucos capitalistas fumando nun sótano escuro; trátase dunha teoría conspiratoria.

John Perkins:Certamente non se trata dunha conspiración xa que, por definición, unha conspiración é ilegal. Nada disto é ilegal. O xeito de traballar dos asasinos económicos a soldo debería ser ilegal pero como somos nós quen redactamos as leis internacionais, non o é. Os membros da corporatocracia reúnense ás veces e moitos deles pasan moito tempo en Washington, DF, pero non o fan en sótanos escuros fumando puros porque non están facendo nada fóra da lei. Esas xentes móvense pública e constantemente de aquí cara alá nos máis altos niveis. Un ano, un tipo é o presidente da maior compañía petroleira do mundo e, ao ano seguinte, é vicepresidente de Estados Unidos ou ocupa un posto no Goberno. Unha vez cumprido o seu mandato, el ou ela volven á compañía de petróleo, química ou de manufacturas como altos executivos. É un sistema de tolos. Está feito a medida para a corrupción.

Daniel McLeod:¿Son conscientes os autores dos plans da corporatocracia de que os seus intereses imperiais van en contra dos ideais democráticos establecidos polos Estados Unidos?

John Perkins:Os que están na cúpula son moi conscientes diso. Saben exactamente o que están facendo. Son imperialistas. Con todo nesas organizacións (o Banco Mundial, Bechtel, Halliburton, Monsanto, e todas esas compañías) hai centenares de miles de persoas que non son conscientes. Son realmente simples peóns. Deberían ser conscientes, pero resulta sinxelo non querer recoñecelo. As nosas institucións educativas e o noso sistema de recompensas fan fácil que un se convenza de que o que está facendo é en realidade axudar á xente pobre. Esa é unha das razóns polas que escribín o libro. Non quero que ninguén se atope nunha situación semellante na que non sexa capaz de ver claramente o que está facendo.

Daniel McLeod:Un aspecto chocante da súa historia é que Vostede era moi consciente do papel que desempeñaba como EHM. ¿Como era posible que xustificase as súas accións?

John Perkins:Eu fora voluntario do Peace Corps en Ecuador e iso deume un coñecemento amplo do panorama. Con todo, cando me convertín en EHM, xentes como Robert McNamara, presidente do Banco Mundial, dábanme palmadas nas costas. Daba conferencias en Harvard e noutras institucións de todo o mundo. Felicitábame polo que facía. Escribía artigos sobre a miña materia que se publicaban. Debido á miña licenciatura en economía da Universidade de Boston, podía racionalizalo dicindo que o que facía aumentaba o PIB. Con todo, o problema é que o aumento do PIB con frecuencia só axuda a quen están na cima económica e que non axuda á xente que vive en chabolas de cartón en Yakarta ou Caracas. Aínda que interiormente sabía que o que estaba facendo estaba mal, podía xustificalo racionalmente porque estaba de acordo coas institucións coas que traballaba e coa miña propia educación. Podía facer a vista gorda.

Daniel McLeod:Escribiu este libro para axudar a que os estadounidenses recoñezan a natureza verdadeira da nosa sociedade e das nosas institucións. ¿Está chegando á xente por primeira vez?

John Perkins:Recibimos un enorme número de cartas e mensaxes electrónicas. A miña editora nun momento determinado tratou de examinalos para extraer os comentarios máis habituais e chegou á conclusión de que era algo parecido ao seguinte: “Eu sabía no meu interior que isto estaba pasando pero sempre que falaba diso coa xente dicíanme que estaba paranoico ou tolo polo que deixei de comentalo. Agora lin o seu libro e as miñas sospeitas confirmáronse. Non só vou falar diso senón que vou actuar na súa contra”. Oír cousas así resulta moi gratificante, en especial cando din que non só van comentalo senón que están decididos a actuar sobre o asunto. Non estou seguro do que realmente está facendo a xente pero sei que están influíndo tan só con falar do que está pasando.

Daniel McLeod:Tras abandonar o xogo, Vostede quixo escribir un libro e confesalo todo pero recibiu ameazas e intentos de suborno durante unha década. ¿Que lle levou a romper o seu silencio?

John Perkins:Pouco despois do 11-S, fun á zona cero e mentres permanecín alí soportando o cheiro da carne queimada e a vista do fume que seguía saíndo, comprendín que tiña que escribir este libro e asumir a responsabilidade polo meu pasado. O que ocorreu aquel día era unha consecuencia directa da construción do imperio na que os meus colegas EHM e eu mesmo participaramos. Foi un asasinato en masa levado a cabo por uns asasinos de masas pero simbolizaba a cólera que se estende por todo o mundo. Osama Bin Laden desgraciadamente converteuse nun heroe non só en Oriente Próximo senón tamén en gran parte de Latinoamérica e doutros lugares do mundo. El non debería ter esa consideración e comprendín que era necesario que os estadounidenses coñecesen a verdadeira historia. Tiña que confesar de forma que axudase aos estadounidenses a tomar conciencia do dominio das corporacións e a comprender por qué as políticas de Estados Unidos provocan tanto odio. Salvo que cambiemos de dirección, o futuro preséntase ben triste para as novas xeracións e só cambiaremos se chegamos a comprender o que está pasando.

Daniel McLeod:Co Katrina, Iraq e Afganistán, a resistencia que emerxe en Sudamérica, un Reino Saudí inestable, e a situación comprometida do dólar estadounidense, ¿Cre que a corporatocracia chegou ao seu fin?

John Perkins:A historia ensínanos que ningún imperio sobrevive. Este non é unha excepción. Estados Unidos ten o 5 por cento da poboación mundial e consumimos máis do 25 por cento dos recursos do mundo. Non é un modelo que poida reproducirse. O que somos é un desastre que ocasiona unha desigualdade insólita e uns danos ambientais a escala mundial. O noso é un imperio que atópase nas convulsións do derrubamento.

Daniel McLeod é asesor de saúde mental, escritor independente e membro do Western Massachussets Committee on Corporations and Democracy.

Fonte: Asesinos Económicos a Sueldo (en ZNet)