:: INFÓRMATE dende a Galiza ::

Christiania: O barrio libre de Copenhague

Archivado en Información (Kit do cidadán crítico) • Fecha: 12-09-2005 13:26

O día 26 de setembro de 2004 cumpre 34 anos o barrio liberado danés, Christiania. Hoxe viven máis de 1000 nesta zona que recibiu o status de "experimento social". Ademais da rúa Pusher (onde se vende hasch e marihuana de maneira legal), única imaxe que sole chegar ao exterior deste barrio, podemos atopar un mundo de creatividade, talleres de bicicletas, anticuarios, proxectos ecológicos, locais de concertos, garderías-cooperativas, e unha arquitectura experimental fantástica. Durante estes 34 anos, Christiania a tido un autopoder duradeiro baseado na democracia directa.

A saga de Christiania: Comezo

A historia de Christiania é colorida, longa e chea de batallas, vitorias e derrotas. Moita da xente que comezou o experimento xa non viven alí, pero o sono dunha vida en liberdade e a idea dunha cidade gobernada polos seus habitantes continúa. Agora, 30 anos máis tarde, xente de cerca e de lonxe aínda se senten atraídas por esa mestura máxica de anarquía e amor do Barrio Libre.

Todo comezou en 1970 cando un grupo de cidadáns tiraron abaixo a vala da esquina de Prinsessegade con Refshalevej, cerca do Grey Hall. Querían un lugar de xogos para os seus fillos e un espazo verde ao que ollar.

Ese mesmo ano se celebrou unha exposición en Charlottenborg chamado "Noget for Noget" (Dar e Recibir), onde hippies de todo tipo, "freaks" e xente interesada na comida macrobiótica exhibíronse, venderon os seus bens e expuxeron a súa arte, incluíndo teatro, cadros e "happenings". Publicouse un periódico alternativo chamado Hovedbladet (Diario Cabeza) en conexión coa exposición.

Un dos artigos debatía o tema dun cuartel militar abandonado en Badsmandsstraedes kaserne e presentou miles de ideas para o seu uso, tales como vivendas para moitos xoves que non podían conseguir aloxamento en ningunha outra parte. Sen embargo, o movemento okupa e as forzas alternativas do campamento de verán chamado "A Nova Sociedade", de Thy, tamén precisaban un lugar en que o realizar os seus sonos.

O debate rematou levando a unha inmigración masiva de xente de todos os sectores da sociedade, que viñeron para crear un estilo de vida alternativo baseado na vida comunal e a liberdade. Este foi o nacimiento de Christiania.

O Movemento pasa a ser político

A policía tentou varias veces expulsar á xente da zona, pero tiveron que abandonar a idea xa que o lugar había moito e o habitaba moita xente.

Entón Christiania pasou a ser unha cuestión política que finalmente chegou ao Parlamento. Christiania aceptou pagar polo uso do auga e a electricidade a cambio de aceptación política por ser un "experimento social". O experimento continuou ata converterse en fonte de suxestións para a utilización da zona. No ano 1973, o goberno cambiou e con el a actitude cara Christiania. O plano neste momento pasou a ser a limpeza da zona e a súa clausura.

Ese mesmo ano a OTAN realizou un cumio en Copenhague. Por ese motivo, o grupo de teatro Salvoes organizou un enorme "happening" con centos de participantes. Un "exército da OTAN" ocupa Rádioa Danesa e outros puntos estratéxicos coma se Dinamarca fose ocupada polas forzas da OTAN. Durante varias horas a nación dubidaba entre se os feitos eran verdadeiros ou só unha pantomima.

Mentres tanto, Christiania organizábase. Establecéronse dez zonas menores con autogoberno, sendo a autoridade máxima A Asemblea Xeral na cal podían participar todos os cidadáns. Mentres o equipo recolector de lixos organizaba un sistema de selección de residuos, o ferreiro fixo quentadores con vellos varrinlles de petróleo. En Loppen tocábase todo tipo de música (dende música folclórica turca ata grupos de jazz e rock afeccionados).

Estes primeiros anos marcaron a Christiania e tomou moita fama polo seu teatro e a súa actividade política. En 1974 se presentaron doce listas de candidatos para as eleccións do concello. Tecnicamente estes candidatos estaban traballando xuntos e puideron introducir a unha muller dunha Lista de Mulleres no concello. Ela creou bastante desconcerto tanto no concello como na prensa, ao asistir ás reunións co seu fillo. ¿Podía isto ser aceptado?

Tamén en 1974, se organizou o primeiro Nadal para os pobres e os solitarios, e Solvognen preparou un exército de "Papás Noeles" que repartían xenerosamente agasallos de grandes almacéns da cidade entre xoves e vellos. Por suposto foron arrestados pero como consecuencia, as fotos da policía golpeando aos "Papas Noeles" apareceron nas primeiras páxinas dos periódicos en todo o mundo. O Nadal para os pobres e os solitarios segue sendo unha tradición sagrada e cada ano unhas 2000 persoas participan dunha cena de Nadal gratuíta.

Ameazas de peche e os Rainbow Warriors (Guerreiros do Arco Iris)
En 1975 Christiania convertérase nun peón político entre o Estado e o Concello. Finalmente o Goberno decidiu que a zona deba ser "limpada" en abril de 1976.

Para entón, Christiania organizara numerosas actividades: unha casa de baños comunais, unha gardería e un xardín de infancia, recolección de lixos e reciclado, así coma tendas comunais e pequenas fábricas que estaban dando bos resultados. Solvognen representou "Elverhøj" no Salón Gris parodiando a obra teatral popular e nacionalista. Esta versión da obra teatral levou moita atención sobre a Barrio Libertario.

A xente tamén se estaba mobilizando preparándose para o enfrontamento que se agardaba contra o Estado. Organizouse un Exército do Arcoiris, dividindo á xente en talleres, dun color diferente cada un que caracterizaba as distintas tarefas. Vermello para as accións abertas, verde para alimentos e nutrición, azul para concienciación, crecemento, etc. Convidouse a todos os daneses a asistir e presentáronse unhas 10.000 persoas. Algúns dos grupos daneses máis populares do momento editaron un disco de axuda a Christiania, que chegou a ser moi famoso.

A fins de Abril de 1976, nada pasara. No último minuto, o Parlamento decidira pospoñer a clausura de Christiania. Entón, o mes de abril foi testemuña dunha enorme ebulición dunha Dinamarca alternativa.

O Museo Nacional de Dinamarca publicou un libro sobre a comunidade de Christiania, e arquitectos e urbanistas manifestáronse positivamente sobre as ideas do Barrio Libertario.

O xuízo contra o estado

Neste momento da historia, Christiania presentou cargos contra o Estado. O concurso que se planificara en 1973 aínda non se realizara. Coma o Parlamento decidira que os habitantes de Christiania poderían permanecer alí ata entón, creron que a decisión de desocupar a zona era abuso de boa fe.

Tíñase a esperanza de que o xuízo aprazaría o peche de Christiania. En 1977, a exposición de Christania "Kærlighed og kaos" (Amor e Caos) estreouse en Charlottenborg, e comezou un enorme festival de traballo. A Barrio Libertario limpouse e arranxouse de arriba abaixo. Xente de Christiania produciron o disco "Vores Musik" (A nosa Música), que contiña algúns raros exemplos da poesía local.

En 1978, o caso perdeuse na Corte Suprema e Christiania tivo que mobilizarse outra vez. Lanzouse un plano para defender Christiania, e o Barrio Libertario presentou candidatos para as eleccións municipais. O programa incluía unha demanda de que Christiania se mantivese coas súas propias leis e condicións (polo ben de todos). A lista de Christiania conseguiu meter un concelleiro no concello, un home que se fixo moi coñecido nos anos seguintes polos seus discursos duros, coma aqueles contra as malas vivendas e a demolición de chabolas.

Entón o Parlamento decidiu que debía establecerse un plano para a zona e que o lugar debía "normalizarse", se ben non explicaron como se faría.

Novas ameazas para a comunidade

En Copenhague a policía organizou unha caza de bruxas contra os yonquis e os vendedores de hash da cidade. Ao mesmo tempo, introduciuse a heroína en Dinamarca. En Christiania, isto fíxose evidente tanto polo rápido crecemento do comercio de hash como polo crecente número de yonkis.

Entón Christiania tivo que poñerse en marcha e organizou programas de rehabilitación para os yonkis e tomou medidas contra os traficantes de drogas. Isto tivo o seu punto álxido en 1979-80, cando se activou un bloqueo contra a droga-lixo. Ofrecéronse tratamento de desintoxicación para os yonkies e botáronse aos traficantes.

Se ben estes foron uns anos moi negros, tamén floreceu o outro lado da escuridade. "Rockmaskinen" (A Máquina de Rock ) en Fredens Ark (O Arco da Paz) pasou a ser en 1978 a casa da escena wing punk en Copenhague.

Nos arredores do Barrio Libertario, instaláronse un montón de teatros de revistas e espectáculos. En Månefiskeren, Rockmaskinen e Bøssehuset (a Casa Gay), a cultura local floreceu. E en 1981 un grupo de actores viaxou a Módena, Italia, a invitación do concello desa cidade, para expoñer a súa arte.

En 1982 o Goberno contratou a unha empresa privada de urbanismo para que realizase a futura planificación da zona. Mentres, os habitantes de Cristania construíron, rediseñaron novos xardíns e tiveron moitos fillos. A empresa de urbanismo produciu un informe que suxería que Christiania como unha cidade experimental no marco do autogobierno.

Campaña de difamación conservadora

Ese mesmo ano o goberno cambiou de social-demócrata a liberal conservador. E en Suecia, lanzouse unha violenta campaña de difamación. O Barrio Libertario foi acusado de ser o "centro da droga do Norte de Europa" e a fonte de todos os males.
A resposta a isto foi a campaña "Eisk Sverige" (Amemos a Suecia). Christiania marchouse a Suecia e "conquistou" Estocolmo, Gotemburgo e Malmo co cabaré, as exposicións e enormes procesións a través das cidades. Nos anos seguintes Christiania foi "esquecida", e isto trouxo a paz e a posibilidade para a comunidade de construír novos talleres e traballar con más visión de futuro.

No Salón Gris realizáronse concertos en apoio dos Indíxenas de Big Mountain, USA, e a conferencia de Aassiviq en Groenlandia. Foi unha forma de demostrar os lazos con outros grupos étnicos, e establecéronse moitos contactos internacións ao longo dos anos.
En 1985 emitiuse un vídeo sobre a vida dos nosos nenos, "Rødder pa CA" (Rapaces en CA).

En 1987, o Goberno iniciou un plano de acción sobre a "legalización de Christiania", e estableceu un grupo de xestión, cuio traballo era o establecemento do diálogo entre Christiania e os diferentes institucións do Estado.

A resposta a isto foi un informe, "Viua, de Christiania", dicindo que a comunidade era capaz de manter os edificios e soster as súas institucións se se reducían certos impostos. As diferentes tendas e talleres darían no seu lugar o seu excedente a Christiania, que logo distribuiría os medios ás institucións comúns.

Normalización e legalización

As autoridades seguiron premendo para obter a legalización, especialmente de bares e restaurantes e se ben a xente que traballaba alí tentaron obter un acordo común e unha licenza para a venda de alcohol a través da policía, todo rematou nunha enorme acción policial pechándose todos os locais a comezos de 1989. Despois deste incidente, algún dos bares obtiveron licenzas da súa zona local, seguidas por licenzas oficiais das autoridades.

Ese mesmo ano aprobouse unha lei no Parlamento referente á utilización da zona de Christiania conxuntamente cun plano para a zona, producido polo Ministerio de Medio Ambiente. Pensouse que proporcionaría unha base legal para a "normalización" de Christiania.
O plano dividiu a Christiania en dous. Unha parte, a máis "campesiña", se supoña que debía ser limpada de habitantes. A outra parte, a máis urbana, debía ser regulada e continuar o experimento nun marco legal.

No verán de 1989, lanzáronse as actividades culturais Exclusivamente Underground e Dean Grå Hal (no Salon Gris), e convertéronse no espazo da nova escena de música Hip Hop, danza e graffiti de Dinamarca.

Un grupo de Rap de Christania, "Véxote 4 Truckers", editou o video/singre "Christiania fingrene væk" ("Mans fóra de Christiania").

En conexión coa xestión da nova lei, o Ministerio de Defensa, "propietario" de Christiania, creou un Secretariado, que en 1990 publicou un informe -"Mål og Midler" (Fins e Medios)-, indicando como eles pensaban que había que xestionar a normalización e a legalización. Os habitantes de Christiania realizaron moitas obxeccións ao plano. Na súa maioría estas eran obxeccións contra a división de Christiania, pero tamén contra a demolición de vivendas, como se indicaba no plano.

En resposta a estas novas ameazas, realizouse a manifestación "Kærlighedserklæringen" ("Declaración de Amor"). Convidouse a todos os cidadáns de Copenhague para que visen cos seus propios ollos o tipo de estilo de vida polo que os habitantes de Christania estaban loitando e o que era a vida diaria nesta zona da cidade.

O realizador de cine Nils Vest realizou o film "Christiania, du har mit hjerte" ("Christiania, o teu tes o meu corazon"), un documento moi persoal sobre a vida no Barrio Libertario.

Dialogo coas autoridades

En 1990, editouse un documento informando ao pobo de Dinamarca sobre a realidade de Christiania: "Nitten", coa intención de amosar unha Christiania distinta da que as publicacións burguesas tentaran amosar durante os 80 (unha imaxe dun barrio en decadencia e unha vida violenta con alto grao de delincuencia). Christiania describíase a se mesma como unha cidade ecolóxica, baseada nunha economía modesta e un autogoberno extensivo.

O Ministerio de Defensa quixo obter un acordo para o uso e mantemento dos edificios e as zonas, e o Barrio Libertario decidiu que un grupo de persoas elixidas discutiría a suxestión.

Christiania conmemora o seu 20 aniversario, cando se esta rematando un acordo coas autoridades. Nas longas e axitadas discusións nas reunións dos Comúns e o Mar gástanse moitas enerxías e alcánzase un acordo que deberá renovarse todos os anos.
En resposta ao primeiro informe trimestral, o Ministerio de Defensa esixiu que o mantemento dos edificios considerásese como asunto de máxima prioridade. Aparentemente, ignorarase o feito de que en Christiania había unha Oficina de Mantemento Técnico para acelerar o traballo de mantemento. A oficina subministra asesoramento e ocúpase de realizar as principais reparacións. O sistema de auga que ten máis dun século reparouse, o que levou a un maior redución no uso e os gastos do auga.

Christiania publica "Dean Grønne Plano" ("O Plano Verde") unha alternativa visionaria ao plano local. Mostra unha cidade que mantén un equilibrio ecolóxico coa natureza ao reciclar o auga e os lixo, utilizando fontes de enerxía renovables e creando novas vivendas nas barcas que están no canal e aloxamento para os xoves feitas de herba e barro.

En 1992 o aluguer sobe ata 800 coronas (hoxe unhas 20.000 pesetas) pero o concello de Copenhague só dará unha axuda de 545 coronas aos desempleados. En consecuencia, realízanse importantes negociacións, partindo do presuposto de Christiania e as institucións públicas. O concello esixe que se mida o consumo dos talleres e bares, algo que Christiania acepta, e o concello finalmente acepta o aumento de renda. Saben ben que os desempregados do Barrio Libertario son os máis baratos que existen.

A vida cultural está florecente. A Ópera ten rock ruso no programa, o Clube Xuvenil ten techno, o Rock Machine presenta teatro experimental e na Casa Gay hai teatro e musicais. Miles de persoas asisten aos concertos de Strictly Underground no Salón Gris e realízanse campionatos de fútbol na Loma da Paz. Os curiosos turistas de todo o mundo exploran o Barrio entusiasmados.

Fóra das valas, a Garda de Xoves Mulleres de Christiania preséntanse como "Mulleres conservadoras pola Unión" nun tento de asustar aos votantes por un NON á Unión Europea. Como sabedes, foilles ben no tento, cando menos na primeira volta ...

Ocupación policial

En Setembro de 1992, a Policía de Copenhague comezou unha campaña dirixida a eliminar o hash de Christiania. A Patrulla Especial de Christiania formábase por 70 policías, que vixiaban a zona durante mañá e noite nunha violenta campaña que durou 8 meses. A venda de hash non asemella reducirse sensiblemente pero máis dunha vez a policía crea situacións altamente perigosas con "sopa de porras" e gas lacrimóxeno, co resultado de grandes revoltas e barricadas en Prinsessegade. As agresións da policía civil alcanzaron a moitos, en especial a xente inocente. A policía cacheou a escolares e turistas (ata o cura local foi cacheado varias veces).

Entón Christiania pon toda a súa enerxía nunha semana de acción: "Uge 12 mod vold" ("A semana 12 contra a violencia"). Entretemento, teatro guía de rúas, pequenos grupos de xente vestindo uniformes coa palabra IDIOTA nas costas en vez da palabra POLITI (Policía), documentais en vídeo, un grupo de traballo pola xustiza, cooperación con avogados e Amnistía Internacional, todo isto para deter a violencia policial.

Durante 1993 realizouse un extenso dialogo entre os habitantes de Christiania, avogados, Amnistía Internacional, a Comisión de Xustiza do Goberno, os medios e ata representantes da policía, pero a Patrulla Espacial de Christiania seguiu mantendo nun puño de ferro ao Barrio Libertario. Ó mesmo tempo a Oficina de Rexistro Público sente a necesidade de rexistrar a historia de Christiania e pide material para realizar un arquivo histórico especial de Christiania.

A Oficina de Mantemento Técnico realiza un rexistro amplío dos edificios. Antropopip representa "Animals wearing clothes" (Animais vestidos) no Salón Gris. O Teatro Guía de rúas de Christiania continúa a resistencia contra a Unión Europea en todo o país. O Movemento pola Marihuana Libre celébrase o 10 de maio cunha "Fumata Xigante" no Fælledparken de Copenhague. Loppen celebra o seu vinte aniversario como vivaz renovador na zona da música.

As negociacións anuais co Ministerio de Defensa rematan cun acordo polo que Christiania pagará unha contribución ás autoridades locais que igualan ao imposto inmobiliario.

O Barrio Libertario convértese en obxecto de estudo dun instituto oficial de investigación. Os investigadores conclúen que as autoridades poden aprender moito sobre Christiania, e que as experiencias poden ser utilizadas en moitos lugares do mundo.

Ao final do ano os 8 meses de acción policial culminan en ocupacións e detencións violentas no idílico mercadiño de Nadal. Despois dunha reunión de urxencia entre a xente de Christiania e o Ministro de Xustiza, Erling Olsen, a paz navideña é asegurada e a patrulla de Christiania é disolta.

O ton da reunión na primavera de 1994 é áspero co Ministro de Defensa e o Ministro de Xustiza, que ameaza con limpar a zona se os cidadáns non controlan o mercado de hash. Christiania lamenta que o Parlamento non teña control sobre a policía danesa en materia de drogas.

Amnistía Internacional e enfermeiras danesas demostran o uso masivo da violencia policial ilegal e despois de exhibir documentación en vídeo e un completo debate prohíbese a chamada"etapa de peche".

O Parlamento trata a política danesa sobre drogas sen ningunha sinal de reflexión nova. Isto leva a que en Marzo de 1994 se realice a primeira "manifestación mundial de hash" cando se interrompe o traballo na Rúa do Traficante en protesta contra a equivocada política contra a droga. Durante 5 días non se vende hash en Christiania, e lévanse a cabo accións "smoke-ins" (fumatas) e recollen sinaturas, realizan manifestacións de apoio contra as drogas duras en Copenhague e a campaña "Planta unha Semente".

Cara os obxectivos futuros

Na Cumbre Social da UN, Christiania participa da Conferencia de ONGs en Holmen, mentres activistas de todo o mundo visitan, estudan e viven no Barrio Libertario.

En 1995 a cantidade de nenos aumentou tanto que os pais e os activistas comezan a construír a cuarta institución para nenos da zona. A casa ecolóxica para nenos, cun colector solar e un aseo de humus, é o primeiro edificio novo que se constrúe en Christiania para uso publico. A falta de fondos colectivos impide que se poña en uso antes do verán de 1996.

Moita enerxía gástase nas campañas de "Paga o teu aluguer", debates sobre o acordo marco e as relacións coas autoridades. "Styringsrådet" ("O consello de Xestión, un grupo solicitado polo Ministerio de Defensa formado por individuos "neutrais") introduce un "Foro de Debate" entre a policía e os habitantes de Christiania pero coma os representantes da policía non son policías comúns senón xefes de policía, Christiania rexeita a idea. Pouco despois, no "Styringsråd" a sensación é que se fixo todo o posible e se autodisolve a finais de 1995.

A comezo de 1995 o Ministro de Defensa declara que os habitantes de Christiania teñen que ser vistos como cidadáns ideais no que se refire ao pago de cargas oficiais. A cultura segue vivindo con forza cos novos grupos de Christiania como URD e Babajay, que editan CDs. No Salón Gris, no Dragonclub, na Opera, ó aire libre en Dyssen e na Loma da Paz, os amantes da selva e o techno reúnense por miles (xente nova de toda Europa). Mentres tanto, Strictly Underground realiza concertos cos grupos máis quentes tales como Alanis Morissete, Blur, Bob Dylan, Green Day, Rage Against The Machine, Portishead e moitos máis.

Os residentes do Arco da Paz reparan deterioros producidos pola contaminación polo valor de 1 millón de coronas.

O Ministerio de Defensa e Christiania tentou recentemente realizar un Plano de Desenvolvemento a longo prazo, como un acordo intermedio entre o Plano Local de 1989 e o Plano Verde de Christiania.

Aínda o tempo debe dicir se é posible realizar os proxectos ecolóxicos de autogoberno do Barrio Libertario como alternativa as ideas do Ministro sobre desenvolvemento.

A saga e a aventura, non remataron aínda.

Christiania: El barrio libre de Copenhague (castellano)

Christiania
Clown Army